Eşarp mı eşarb mı?

Eşarp neden böyle yazılır?

Eşarp, Fransızcadaki écharpe sözcüğünden alınmıştır. Yabancı kökenli kelimelerde Türkçe yazım, kaynak dildeki biçimi Türkçenin yazım alışkanlıklarına uyarlayarak korunur. Bu kelimede Fransızcadaki sessiz sonu Türkçede p harfiyle karşılanmış ve bu yazım kabul edilmiştir.

Türkçede kitap, kanat, ağaç gibi yerli sözcüklerde sert ünsüz ünlüyle başlayan bir ekle birleşince b, c, d, g sesine dönüşür (kitap-kitabı, ağaç-ağacı). Yabancı kelimelerde de bu sesli değişim sık görüldüğü için yazımda benzer bir karışıklık ortaya çıkabilir. Eşarp ise sözlük biçiminde p ile yazılır ve yazım kılavuzunda bu biçim esas alınır.

Aynı mantığa uyan başka yabancı kökenli kelimeler de vardır. Bu tür sözcüklerde kaynak dildeki son ünsüzün Türkçe okunuşa göre nasıl yazıldığına bakmak gerekir; yerleşmiş sözlük biçimi her zaman esas alınmalıdır. Eşarp'ta da kelimenin yazımı tek başına bu sözlük biçimine göre belirlenir.

Eşarp nasıl akılda tutulur?

Eşarp kelimesinin kökü Fransızca écharpe'tır ve Türkçede yazım sözlük biçimi olarak p ile sabitlenmiştir. Eşarb yazan kişiler yerli kelimelerdeki kitap-kitabı benzerliğine kapılır; ancak bu kelimede b harfine dönüşen bir köken yoktur.

“eşarb” yanlışı neden yapılıyor?

Eşarb yanlışı, Türkçede sözcük sonundaki p'nin ünlüyle başlayan ek aldığında b'ye döndüğü yerli kelimelerin alışkanlığından gelir. Konuşurken eşarp kelimesinin sonu da yumuşak duyulduğu için, yazarken ses benzerliğinden hareketle b harfi seçilebilir.

Bir başka neden, kelimenin Fransızcadaki yazımına bakıp sessiz son harfi düşünmektir. Fransızcada écharpe sözcüğünün sonu okunmadığı için bazı kişiler yazımda son harfin nasıl olacağında tereddüt eder ve farklı harfler denemeye başlar.

Bu yüzden kelimeyi yazarken tek bir sözlük biçimini hatırlamak ve ekli hâllerinde de aynı kökü korumak yanlış yazımı önler.

Eşarp ile karıştırılanlar

Şal ve fular, boyunda ya da başta kullanılan benzer kumaşlardır ve eşarpla sık karıştırılır. Şal genellikle daha büyük ve omuzlara sarılan bir giysidir; eşarp ise başa ya da boyna bağlanan, daha küçük ve değirmi biçimli kumaştır.

Fular ise boyunda takılan, ince ve genellikle kısa bir kumaş için kullanılan sözcüktür. Bu sözcükler arasındaki fark kullanım biçiminden ve boyuttan doğar; yazımları birbirinden farklıdır ve birini diğerinin yerine yazmak anlam kaymasına yol açar.

Eşarp ile örnek cümleler

• Sabah soğuk olduğu için annem bana kalın bir eşarp hazırladı.
• Toplantıya gelen müşteri, mavi renkli eşarpıyla dikkat çekiyordu.
• Gazetenin dün verdiği habere göre fuarda çok sayıda eşarp satışı yapıldı.
• Tiyatro dersinde öğrenciler, karakterlerine uygun eşarpları seçerek sahneye çıktı.
• Ablası eşarpsız dışarı çıkmadı, çünkü rüzgâr çok sertti.