Aksiyon mu aksyon mu?
Doğru yazım aksiyon’dur; aksyon biçimi yanlıştır. Sözcük Fransızca action kökenlidir ve Türkçede sonundaki -tion sesi -siyon olarak yazılır.
Aksiyon ne demek?
- isim Bir kuvvetin, maddi bir etkenin, bir düşüncenin ortaya çıkması.
- isim İnsan etkinliğinin veya iradesinin açığa çıkması.
- isim Sermayenin belirli bir bölümü.
- isim Bir oyuncunun sahne üzerindeki hareketi.
- isim Oyunun temasını geliştiren başlıca olay, hikâye.
Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük · Son güncelleme:
- Doğru yazım
- aksiyon
- Yanlış yazım
- aksyon, aksion
- Yazılış
- Bitişik / tek kelime
- Sözcük türü
- isim
- Köken
- Fransızca action
- Söylenişi
- aksiyon
Aksiyon neden böyle yazılır?
Aksiyon, Fransızcadan alınmış bir isimdir ve Türkçe yazımda kökendeki action biçimi korunmaz, Türkçe söyleyişe göre uyarlanır. Fransızcadaki -tion sonekli sözcüklerin Türkçeye geçerken çoğunlukla -siyon ya da -syon biçiminde yazıldığı bilinir; TDK yazımında bu sözcük aksiyon olarak kayıtlıdır ve yazım bu biçime bağlıdır.
Bu sonek, aynı kalıpla yazılan başka sözcüklerde de görülür. Örneğin operasyon, reaksiyon ve komisyon kelimeleri Fransızca ya da Latince kökenli -ion/-tion sonekli sözcüklerin Türkçedeki karşılığı olarak -iyon biçiminde yazılır. Aksiyon da bu aileye girer; kökteki ses dizisi Türkçede ayrı bir hece olarak okunur ve yazılır.
Yabancı kökenli bir sözcüğü yazarken kökenindeki harfleri birebir kopyalamak yerine TDK’nın kabul ettiği biçimi esas almak gerekir. Aksiyon kelimesinde de action yazımını olduğu gibi taşımak yerine sözlükteki aksiyon biçimini kullanmak doğrudur.
Aksiyon nasıl akılda tutulur?
Aksiyon, Fransızca action’dan gelir; sonundaki -tion sesi Türkçede -siyon olur. Action’ı okurken ortadaki ‘i’ sesini duymak, aksiyon yazımını hatırlatır.
“aksyon” yanlışı neden yapılıyor?
Aksyon biçimindeki yanlış, sözcüğün sesini duymadan, yalnızca yazılı görünüşe bakarak kurulmuş gibidir. Yazan kişi sözcüğü okurken ikinci hecedeki i sesini duymaz ya da çok hafif algılar ve bunu yazmaz. Sonuçta ünlüsü düşmüş, kısaltılmış bir biçim ortaya çıkar.
Bir başka neden, yabancı dil etkisidir. Action ile İngilizce ya da Fransızca yazılışa aşina olan kişi, sözcüğün sonundaki -tion kalıbını Türkçede de kısa bir y ile taklit edebilir. Bu da aksyon biçimini doğal gösterir, ancak Türkçe yazım kuralına uymaz.
Yanlışın bir kısmı benzetmeden gelir: aksyon yazımı, bazı yabancı kökenli kelimelerdeki yalın y kullanımını akla getirir. Oysa aksiyon sözcüğü, Türkçede -iyon kalıbında kullanılan diğer sözcüklerle aynı yazım düzenini izler.
Aksiyon ile örnek cümleler
- Filmin ikinci yarısında aksiyon sahneleri hızla birbirini takip ediyor.
- Yönetici kriz anında daha hızlı aksiyon alınmasını istedi.
- Ekip sahadaki aksiyonları tek tek kayıt altına aldı.
- Haberde, polis operasyonunun aksiyonunun nasıl planlandığı anlatıldı.
- Tiyatro dersinde öğrenciler, sahnedeki aksiyonun oyunun temasını nasıl taşıyacağını tartıştı.
Aksiyon hakkında sık sorulanlar
Aksiyon mu aksyon mu?
Doğru yazım “aksiyon” biçimindedir. “aksyon”, “aksion” yazımı yanlıştır; Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük’te kelime “aksiyon” olarak yer alır.
Aksiyon nasıl yazılır?
Aksiyon kelimesi “aksiyon” şeklinde yazılır. İlgili kural: Yabancı Kökenli Kelimelerin Doğru Yazımı.
Aksiyon ne demek?
Aksiyon: 1. Bir kuvvetin, maddi bir etkenin, bir düşüncenin ortaya çıkması. 2. İnsan etkinliğinin veya iradesinin açığa çıkması. 3. Sermayenin belirli bir bölümü. 4. Bir oyuncunun sahne üzerindeki hareketi. 5. Oyunun temasını geliştiren başlıca olay, hikâye.
Aksiyon kelimesinin kökeni nedir?
Aksiyon kelimesinin kökeni: Fransızca action.
Aksiyon kelimesinin çoğulu nasıl yazılır?
Aksiyon sözcüğünün çoğulu aksiyonlar biçiminde yazılır. Ünlüyle biten ya da -on ile biten bu sözcükte ek, sözcüğe bitişik olarak getirilir.
Aksiyon kelimesi büyük harfle mi yazılır?
Aksiyon cümle başında ya da özel bir ad olarak kullanılmadığında küçük harfle yazılır. Bir film, dizi ya da oyunun adında geçiyorsa bu adın yazım kurallarına göre büyük harfle başlayabilir.
Aksiyon kelimesinin anlamı nedir?
Sözlükte bir kuvvetin ya da etkenin ortaya çıkmasını, insan etkinliğinin açığa çıkmasını, sermayenin bir bölümünü, oyuncunun sahnedeki hareketini ve oyunun temasını geliştiren başlıca olayı belirtir. Sinema ve oyun dünyasında en çok hızlı hareketli, eylem ağırlıklı sahneler için kullanılır.
Aksiyon ayrı mı yazılır, bitişik mi?
Aksiyon tek bir sözcüktür ve bitişik yazılır. Kelimeyi aksi yon diye ayırmak ya da başka bir sözcükle birleştirmek doğru olmaz.
Bunlar da sık karıştırılıyor
Metninizde başka yanlış var mı?
Yazınızı yapıştırın, bilinen yanlış yazımları işaretleyelim.
Metin denetleyiciyi aç →