Mükâfat nasıl yazılır?

Mükâfat neden böyle yazılır?

Türkçede uzun ünlüler yalnızca Arapça ve Farsça kökenli kelimelerde görülür ve bu sesler yazıda şapka (^) ile gösterilir. Kelimenin ses yapısı uzun bir a içerdiğinde, yazımda bu uzunluk korunmalıdır; aksi hâlde kelimenin okunuşu ve anlamı kaymaz ama yazım TDK kaydına uymaz.

Mükâfat, Arapça mukāfāt kökünden gelir ve bu kökteki uzun ünlü Türkçede â ile yazılır. Aynı ilkeye uyan başka bilinen örnekler şunlardır: mâlum, hâkim, hâl, kâğıt, saât. Bu kelimelerin her birinde şapka, ünlünün uzun okunduğunu gösterir ve kelimenin yazımının bir parçasıdır.

Şapkanın bulunmaması, kelimeyi yazım açısından yanlış kılar; çünkü şapka, yalnızca bir süs değil, ünlünün uzunluğunu ayırt eden bir yazım işaretidir. Bu nedenle mükâfat yazılırken şapka kullanmak zorunludur.

Mükâfat nasıl akılda tutulur?

Mükâfat, ödül anlamındaki "karşılık" kavramını taşır ve Arapça kökteki uzun a, Türkçede şapkayla işaretlenir. Kelimeyi yazarken ikinci heceyi uzun okuyun ve şapkayı hecenin üstüne yerleştirin.

Mükâfat ile karıştırılanlar

Mükâfat kelimesi, anlamı bakımından "ödül" ile yakın bir kullanıma sahiptir; ancak iki kelime aynı yazım kuralına bağlı değildir. Ödül kelimesinde şapka bulunmaz, çünkü Türkçe kökenlidir; mükâfatta ise uzun a, Arapça kökten gelir. Bu nedenle "ödül" yazımını örnek alarak mükâfatı şapkasız yazmak yanlıştır.

Karıştırılan bir diğer nokta, mükâfat ile "mükafat" biçiminin aynı kelime gibi görünmesidir. Yazım kılavuzunda tek doğru biçim şapkalı olandır; şapkasız yazılış, kelimenin resmî yazımına uymaz.

Mükâfat ile örnek cümleler

• Yıllarca süren araştırmasının mükâfatını sonunda bilimsel bir ödülle aldı.
• Yeni projeyi zamanında tamamlayan ekibe yönetim tarafından bir mükâfat verildi.
• Haberde, cesur davranışı nedeniyle mükâfat alan öğrencinin adı açıklandı.
• Derste gösterdiği çaba, sınav sonunda beklediği mükâfatı getirdi.
• Bu sabır ve emek, onun için en güzel mükâfatlardan biri olarak anlatılıyordu.