Pazarlık mı pazarlik mi?

Pazarlık neden böyle yazılır?

Pazarlık sözcüğünde düzeltme işareti yoktur, ancak sondaki ünlünün hangi harfle yazılacağı belirleyicidir. Sözcük, pazar kökü ile -lık isim yapma ekinin birleşmesinden oluşur. Türkçede -lık, -lik, -luk, -lük ekleri kendi ünlüsünü ünlü uyumuna göre seçer; pazar kalın ünlülü olduğu için ek -lık biçiminde gelir. Bu nedenle son hece kalın ı ile yazılır ve noktasız ı, i harfinden ayrı bir harftir.

Aynı mantık başka sözcüklerde de görülür. Sağ kökünden sağlık, yalnız kökünden yalnızlık, kalın sıfatından kalınlık, tatlı sıfatından tatlılık sözcükleri aynı düzene uyar: kökteki ünlü kalınsa ek -lık, inceyse -lik biçimini alır. Yani pazarlık yazımını ezberlemek yerine, kökteki kalın a ünlüsünün eke de kalın ı olarak geçtiğini düşünmek yeterlidir.

Sözcüğün üç anlamı da bu yazımı değiştirmez. TDK'ya göre pazarlık, bir alışverişte tarafların en uygun fiyatı karşısındakine kabul ettirmek için yaptığı görüşmedir; özellikle pazar günleri giyilen şık giysi anlamı da taşır; daha iyi bir çözüm veya kolaylık için yapılan görüşme anlamında da kullanılır. Anlam ne olursa olsun yazım aynıdır.

Pazarlık nasıl akılda tutulur?

Pazarlık, pazar sözcüğünden türetilir ve pazar'daki a kalın olduğu için ekin ı'sı da kalındır. Pazar ile pazarlık yan yana düşünüldüğünde ikisinin ünlü düzeni aynıdır: pazar-lık.

“pazarlik” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım olan pazarlik çoğunlukla söyleyişten kaynaklanır. Konuşurken son hece hızlı okunduğunda kalın ı sesi i gibi duyulur ve yazıya i olarak aktarılır. Klavyede Türkçe karakterlere geçmeden yazmak da noktasız ı ile noktalı i ayrımının gözden kaçmasına yol açar.

Bir başka neden, sözcüğü pazar kökünden türediğini fark etmeden ince sesli bir ek bekleyerek yazmaktır. Kullanıcı ‘pazarlik’ biçimini görünce kelimenin yapısına bakmaz ve ek olarak -lik seçer. Oysa kökteki ünlü kalın olduğu için ek de kalın ünlüyle gelmelidir.

Pazarlık ile karıştırılanlar

En çok karıştırılan sözcük pazar'dır. Pazar hem market, çarşı anlamına gelir hem de haftanın yedinci günü Pazar olarak kullanılır; pazarlık ise bu kökten türemiş ayrı bir isimdir. 'Pazarda domates aldım' cümlesinde pazar yer adıdır, 'Satıcıyla pazarlık yaptım' cümlesinde ise fiyat görüşmesi kastedilir.

Bir başka karışıklık pazarlamak fiilidir. Pazarlamak ürünü satışa sunmak, tanıtmak anlamındadır ve fiil yapısı taşır; pazarlık ise görüşmenin adıdır. Pazarlık yapmak ifadesinde pazarlık isim, yapmak fiildir ve ikisi ayrı yazılır.

Pazarlık ile örnek cümleler

• Bu eski halı için satıcıyla uzun bir pazarlık yaptık, sonunda fiyatı yarıya indirdik.
• Tedarikçiyle yapılan pazarlık sonucunda teslim süresi on beş güne indirildi.
• Belediye, kiralama ihalesinde esnafla ön pazarlık yapacağını duyurdu.
• Öğretmen, tartışma dersinde öğrencilere müzakere ve pazarlık becerisinin farkını anlattı.
• Yıllar sonra o eski pazarlığın tatlı izleri, köyün çarşısında hâlâ sürüyordu.