İletişim mi iletşim mi?

İletişim neden böyle yazılır?

"İletişim" sözcüğünde yazım hatasının kaynağı harf eksikliğidir. Doğru biçimde "i-le-ti-şim" hecelerinin her birinde bir ünlü bulunur ve ikinci hecedeki ünlü "i" değil, sonraki hecenin sonunda "-i-" şeklinde görülür. Bu hecelerdeki ünlüleri atlayarak yazmak, sözcüğü tanınmaz hâle getirir. Türkçede bu tür hatalar, özellikle çok heceli ve art arda birden fazla ses taşıyan sözcüklerde sık görülür.

Aynı tip hatalar, ünlü veya ünsüzün eksik yazılmasıyla oluşur. Örneğin "yatırım" yerine "yatrım", "bildirim" yerine "bldirim" yazmak buna benzer hatalardır. Bu sözcüklerin hepsinde yazım sorunu, söyleyişte rahatça duyulan ama yazıya yansıtılmayan bir ünlüden kaynaklanır. "İletişim" de bu gruptadır: söylenirken ara ünlü dile gelir, ancak yazılırken unutulabilir.

TDK'ya göre sözcüğün doğru yazımı "iletişim"dir. Sözcüğün biçimsel yapısında "iletmek" fiilini çağrıştıran "ilet-" öğesi görülmektedir; ancak bu veride köken bilgisi belirtilmediği için ayrıntılı bir türetme açıklaması yapılmamıştır.

İletişim nasıl akılda tutulur?

"İletişim" sözcüğünü "ileti" ve "-şim" parçalarına ayırıp ortadaki "i" ünlüsünü "ileti" hecesiyle birlikte düşünün: "i-le-ti-şim". Sözcüğün "ileti" kısmı, "ileti gönderme" gibi tanıdık bir kullanımdan gelir ve bu bağlantı ara ünlüyü hatırlatır.

“iletşim” yanlışı neden yapılıyor?

"İletşim" yazımının en önemli nedeni, hızlı yazarken ya da söylerken bir ünlünün dışarıda bırakılmasıdır. Günlük konuşmada "iletişim" sözcüğü çabuk telaffuz edildiğinde ara ünlü zayıflayabilir ve bu durum yazıya yansıyabilir. Kişi, söylediği biçimi olduğu gibi kaydettiğinde ortaya "iletşim" çıkar.

İkinci neden, sözcüğün "ş" sesiyle biten son hecesinin, başka sözcüklerdeki benzer eklerle karıştırılmasıdır. Türkçede "-şim" biçimine benzeyen pek çok sözcük vardır ve yazar, "ş" öncesindeki ünlüyü bu kalıba göre atlayabilir. Bu da yanlış bir alışkanlığa dönüşebilir.

Üçüncü olarak, klavyede ve mobil yazımda hızlı yazım sırasında harf atlamak sık görülen bir durumdur. Bu sözcük uzun ve birden çok ünsüz içerdiği için dikkat dağılan anlarda kolayca kısaltılmış biçimde yazılabilir.

İletişim ile karıştırılanlar

"İletişim" ile "iletim" sözcükleri birbirine benzer ama anlamları ayrıdır. "İletişim" bilgi, duygu ya da düşüncenin karşılıklı aktarılmasını anlatırken, "iletim" daha çok bir şeyin bir yerden başka bir yere taşınması, geçirilmesi anlamında kullanılır. Örneğin "elektrik iletimi" ifadesinde iletişim yerine iletim kullanılır; "insanlar arası iletişim" ifadesinde ise iletim kullanılamaz.

Bu iki sözcüğü ayırt etmek için sorulabilecek soru, aktarımın iki yönlü olup olmadığıdır. İki tarafın da mesaj gönderip aldığı bir durum söz konusuysa "iletişim" doğru seçimdir.

İletişim ile örnek cümleler

• Ekip arasındaki iletişim güçlendikçe proje süreci de hızlanmıştır.
• Ameliyat öncesinde hekimle hasta arasındaki iletişimi açıkça planlamak gerekir.
• Yeni müşteri hizmetleri sisteminde telefon ve e-posta üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
• Yazar, romanında karakterler arasındaki sessiz iletişimi ustalıkla anlatıyor.
• Okul yönetimi, veli toplantısında iletişim kanallarının çeşitlendirileceğini duyurdu.