Eyvallah mı eyvalla mı?

Eyvallah neden böyle yazılır?

Eyvallah yazımında kuralın özü kelimenin harflerini eksiksiz korumaktır. Kelime iki parçalı görünür ama tek sözcük olarak yazılır ve iki harfin de yerinde durması gerekir. İlk dikkat edilmesi gereken yer ortadaki çift l’dir; ikinci l düşerse eyvalah gibi bir biçim ortaya çıkar. İkinci dikkat noktası sondaki h’dir; bu harf düşürülürse eyvalla biçimi oluşur. Bu tür yazımlar, sözcüğün kalıbını bilmeden sesle yazmaya çalışmanın tipik sonucudur.

Türkçede benzer biçimde harf hatası üreten çok sayıda sözcük vardır. Ses uzunluğu ya da çift ünsüz hissi taşıyan kelimelerde yazarlar çoğu zaman tek harf yazıp geçer. Bu nedenle eyvallah’ı yazarken sözcüğün sesini değil, TDK’nın onayladığı harf dizisini esas almak gerekir. Aynı mantık, sözcük sonundaki h’lerin telaffuz sırasında duyulmadan yazılmasını önleme açısından da geçerlidir.

Kelimenin türü ve köken bilgisi TDK kaydında belirtilmemiştir; bu nedenle yazımı kökene dayandırarak açıklamak yanıltıcı olur. Yazım tamamen sözcüğün bugünkü TDK kalıbına bağlıdır: ey-val-lah değil, eyvallah olarak tek parça yazılır.

Eyvallah nasıl akılda tutulur?

Kelimeyi Allah sözcüğüyle eşleştirin: ortadaki çift l ve sondaki h, Allah’taki yapıyla aynıdır. Sözcüğü yazarken önce ortadaki iki l’yi, sonra sondaki h’yi kontrol edin.

“eyvalla” yanlışı neden yapılıyor?

Eyvalla ve eyvalah yanlış yazımlarının yaygın olmasının ilk nedeni konuşma dilindeki kısaltma alışkanlığıdır. Sözcük günlük konuşmada hızlı ve kısa söylendiğinde son h kolayca duyulmaz, yazan da bunu düşürür. Böylece eyvalla ortaya çıkar.

İkinci neden ise çift l’nin yanlış bir ses kaydıyla tek l olarak algılanmasıdır. Yazan, uzun ünsüz hissini tek harfle karşılayabilir ve eyvalah biçimine varabilir. Bu durumda h korunmuş olsa da orta kısım eksik kalır.

Üçüncü neden, benzer kalıplı başka sözcüklerin yazımından yapılan benzetmedir. Yazar, Allah sözcüğünü hatırlayıp onun ll ve h yapısını tam uygulamadan kısmen taklit ettiğinde hata oluşur.

Eyvallah ile karıştırılanlar

Eyvallah ile karıştırılan belirgin bir eş sesli sözcük bilinmemektedir. Asıl karışıklık, aynı kelimenin eksik harfli biçimleri arasındadır: eyvalla ve eyvalah. Bunların hiçbiri TDK’da ayrı bir madde değildir; yanlış yazım sayılırlar.

Anlam bakımından ise eyvallah’ı benzer konuşma kalıplarından ayırmak gerekir. Örneğin teşekkür anlamında sık kullanılan sağ ol ya da tamam gibi ifadeler farklı sözcüklerdir ve yazımları birbirine karıştırılmamalıdır. Eyvallah, bu anlamlardan birini ya da üçünü birden karşılayan tek bir sözcük olarak yazılır.

Eyvallah ile örnek cümleler

• Bu akşam yemeğe gelemeyeceğimi söyledim, arkadaşım da eyvallah deyip kabul etti.
• Raporu zamanında gönderdiğiniz için eyvallah, yarın toplantıda ele alabiliriz.
• Konuşmanın sonunda bakan, önerinin kabul edildiğini eyvallahla bildirdi.
• Öğretmen, sınav tarihinin değiştiğini duyunca öğrencilerine kısa bir eyvallah yanıtı verdi.
• Yıllar sonra kapıdan çıkarken ona son bir eyvallah dedi ve sessizce uzaklaştı.