Eylül nasıl yazılır?

Eylül neden böyle yazılır?

Eylül, TDK'ya göre Arapça eylūl sözcüğünden gelir. Türkçeye geçen Arapça kökenli sözcüklerde kökteki uzun ünlüler ve ince sesler çoğu zaman korunur; bu yüzden eylül, ünlüsü u'ya çevrilmeden ü ile yazılır. Yabancı kökenli bir sözcüğü yazarken asıl kural, kökteki ses yapısını tanımak ve Türkçe yazımda karşılığını doğru harfle göstermektir.

Aynı mantıkla ay adlarının pek çoğu, Rumi takvimden kalan ve Türkçeye yerleşmiş biçimleriyle yazılır. Bu sözcükler büyük harfle başlamaz, cümlenin ortasında küçük harfle yazılır: eylül ayında, ekim ayında, kasım ayında gibi. Ay adları, bir olayın tarihini bildirirken de aynı biçimde kullanılır; yalnızca cümle başında büyük harf gerekir.

Eylül sözcüğü tek parça yazılır; ayrılmaz ve bitişik de değildir, çünkü birleşik bir sözcük değil, tek bir isimdir. Ekler alırken ünlü uyumuna uyar: eylüle, eylülde, eylülden.

Eylül nasıl akılda tutulur?

Eylül'ü 'eylem' sözcüğünden ayırt etmek için ilk hecedeki ü'ye dikkat edin; eylem bir eylemi, eylül ise yılın dokuzuncu ayını anlatır. Sözcüğün içinde iki ünlü ve bir ince ses vardır: e-y-l-ü-l.

Eylül ile karıştırılanlar

Eylül ile eylem sözcükleri harfçe çok benzer ama anlamları ve kökleri farklıdır. Eylem, bir işin yapılması ya da bir davranış anlamına gelir; ayrıca dilbilgisinde fiil karşılığında da kullanılır. Eylül ise yalnızca ay adıdır. Örneğin 'Eylem planı hazırlandı' cümlesinde eylem, 'Okullar eylül ayında açıldı' cümlesinde eylül yazılır.

Bir diğer karışıklık, ay adının ekiyle yazılışında görülür. Eylül'de biçimi, kesme işaretiyle yazılıp yazılmayacağı konusunda tereddüt yaratabilir. Kesme işareti, özel ad ya da kısaltmalarda ek ayrımı için kullanılır; eylül bir ay adı olduğu için ekleri doğrudan bitişik yazılır: eylülde.

Eylül ile örnek cümleler

• Yeni eğitim öğretim yılı eylül ayının on birinde başlayacak.
• Şirketimizin ikinci çeyrek raporu eylül sonunda hazır olur.
• Gazete, eylül başında yapılan seçimlerin sonuçlarını manşetine taşıdı.
• Üniversite kayıtları eylülde açılıyor, öğrenciler belgelerini şimdiden hazırlamalı.
• Kasım yağmurları henüz başlamamıştı; eylülün son günleri sıcak ve sessizdi.