Düşünce mi düşince mi?

Düşünce neden böyle yazılır?

Bu kelimede temel sorun, sert ünsüz ‘ç’ ile ‘c’ arasındaki ayrımdır. Türkçede ‘ç’ harfi, yazılışı sabit kalan sözcüklerde kullanılır ve kelimenin yazımı, sesin nasıl duyulduğuna göre değil, TDK’nın belirlediği biçime göre öğrenilir. ‘Düşünce’ sözcüğünün sonundaki ‘-ce’ bölümü ile ‘düşünmek’ fiilinin ilişkisi açıktır, ancak TDK kökenini belirtmediği için bu sayfada ayrıntılı bir etimolojik açıklama yapılmıyor.

Aynı harf hatasına düşen başka kelimeler de vardır. ‘Açıklama’, ‘sağlık’ ve ‘görüş’ gibi kelimelerde de ses ile yazım arasındaki ilişki okuyucuyu yanıltabilir. Bu tür kelimeleri ezberlerken, yazılışın sesle değil sözlük biçimiyle bağlantılı olduğunu hatırlamak gerekir.

Bu kelimenin anlamı üç farklı biçimde verilir: soyut bir gerçeklik, dış dünyanın zihinde yansıması ve bir ilke ya da yönetici sav. Üç anlamda da yazım aynıdır; değişen yalnızca bağlamdır.

Düşünce nasıl akılda tutulur?

Kelimenin kökünde yer alan ‘düşün’ bölümünü aklınızda tutun; ‘düşünce’ ile ‘düşünmek’ arasındaki bağ, sonundaki sert ünsüzün ‘ç’ olduğunu hatırlatır. Yazarken ‘düşünce’ diye düşünmeniz, ‘düşince’ yazımını engeller.

“düşince” yanlışı neden yapılıyor?

‘Düşince’ biçimi, kelimenin sonundaki sesi okurken ‘c’ ile duyulmasından kaynaklanır. Günlük konuşmada ünsüzler çoğu zaman gevşek telaffuz edildiği için yazarken sert ünsüzü ‘c’ ile yazma eğilimi ortaya çıkar. Ayrıca ‘düşünmek’ fiilinin kökü ile ‘düşünce’ arasındaki bağ, yazarın kelimeyi kendi bildiği bir biçime çekmesine yol açabilir.

Bir diğer neden de ‘-ce’ ekli kelimelerin yazımındaki karışıklıktır. Türkçede ‘-ce’ ekiyle biten birçok sözcük vardır ve bunların bir kısmında son ses ‘c’ ile, bir kısmında ‘ç’ ile yazılır. Bu yüzden yazar, genelleme yaparak yanlış harfi seçebilir.

Düşünce ile karıştırılanlar

Benzer yazılışlı ‘düşünüş’ kelimesi, bir kişinin düşünme biçimini ya da tarzını anlatır ve ‘düşünce’ ile karıştırılabilir. Örneğin “Onun düşünüşü çok özgün” cümlesinde söz konusu olan düşünme biçimidir; “Onun düşüncesi çok özgün” cümlesinde ise belirli bir fikir kastedilir.

Düşünce kelimesinin birinci ve ikinci anlamları da zaman zaman karışır. Birinci anlam soyut ve öznenin dışındaki bir gerçeklik ile ilgilidir; ikinci anlam ise dış dünyanın insan zihnindeki yansımasıdır. Bağlam bu iki anlamı birbirinden ayırmada belirleyicidir.

Düşünce ile örnek cümleler

• Bu konuda herkesin kendine özgü bir düşüncesi var, ancak ortak bir karara varmamız gerekiyor.
• Toplantıda sunduğunuz düşünceler proje planına önemli katkı sağladı, teşekkür ederim.
• Haberde, yasal düzenlemenin temelindeki düşünceye dair ayrıntılı bir tartışma yer aldı.
• Öğrenciler, bu felsefi düşüncenin tarihsel arka planını ödev kapsamında incelemek zorunda.
• Şiirin son dizelerinde, şairin yaşamın anlamına dair derin bir düşünceye ulaştığı hissedilir.