Dünkü mü dünki mi?

Dünkü neden böyle yazılır?

Dünkü sözcüğü, dün adının sonuna gelen -ki ekinin dün sözcüğündeki ünlüye uyarak kü biçiminde yazılmasıyla oluşur. Türkçede bu ek, zaman bildiren ad ve zarfların sonuna gelip sıfat yapar ve ünlüsünü sözcüğün son ünlüsüne göre seçer. Dün kelimesinde ince ve yuvarlak bir ünlü (ü) bulunduğu için ek de kü olur.

Aynı kalıbı şu örneklerde de görürüz: bugün → bugünkü, yarın → yarınki, gece → geceki, sabah → sabahki. Bu örneklerde ekin ünlüsü, kökteki ünlünün niteliğine göre değişir. Dolayısıyla dünkü yazarken hem k’den sonra gelen ünlüyü hem de kökteki ü’yü korumak gerekir.

Bu sıfat, bir ismin önüne geldiğinde ayrı yazılmaz: dünkü toplantı, dünkü maç. Ekin kendisi de kelimenin içinde bulunduğu için yazım bitişiktir. Ayrıca bu yapı, sıfat olarak kullanıldığında da aynı biçimde kalır.

Dünkü nasıl akılda tutulur?

Dün sözcüğündeki ü, eke geçtiğinde de ü olarak kalır: dün → dünkü. Bugünkü ile aynı kalıptan gittiği için iki biçimi birlikte hatırlayabilirsin.

“dünki” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım olan dünki, ekin ünlüsünün ü yerine i ile yazılmasından ya da ünlünün hiç yazılmamasından kaynaklanır. Konuşma dilinde hızlı söylendiğinde son ünlü zayıflar ve yazan kişi biçimi kulağına göre yazar. Böylece dünki ortaya çıkar.

Bir başka neden, yazarın -ki ekini hep aynı biçimde düşünmesidir. Yazılı dilde ‘geceki’ ya da ‘yarınki’ gibi biçimleri gördüğü için dünki de aynı kalıba uyar sanılır. Oysa ekin ünlüsü, kökteki ünlüye bakılarak seçilir.

Yanlış yazımlardan biri de dünku biçimidir. Bu yazımda ek ince ü yerine kalın u ile yazılmış olur. Bu da dün sözcüğündeki ünlü uyumunu bozar.

Dünkü ile karıştırılanlar

Dünkü sıfattır ve isimlerden önce gelerek onları niteler: dünkü haber. Dün ise zarftır ve fiili niteler: dün geldi. Bu iki kelime aynı kökten gelse de iş görevleri farklıdır, bu yüzden yazımları da farklı kalıplara uyar.

Bir de dünden biçimi vardır. Dünden, dün sözcüğüne ayrılma eki getirilerek yapılan bir zarftır ve ‘dünden beri’ gibi kullanılır. Dünkü ise bir sıfat olduğu için ‘dünkü toplantı’ gibi bir isim tamlamasında yer alır. Dünden ile dünkü aynı sesi taşısa da yapısal olarak farklıdırlar.

Dünkü ile örnek cümleler

• Dünkü toplantıda aldığımız kararları bu hafta uygulamaya başlayacağız.
• Gazetenin dünkü sayısında bu konuyla ilgili ayrıntılı bir haber yer aldı.
• Dünkü yağmur yüzünden bahçedeki çiçekler henüz toparlanmadı.
• Öğretmen, dünkü dersin notlarını derse gelemeyen öğrencilere dağıttı.
• Dünkü kadar kalabalık olmayan bu sabah, şehir biraz daha sakindi.