Diğer mi digeer mi?

Diğer neden böyle yazılır?

Diğer, Farsça dīger sözcüğünden Türkçeye geçmiş bir kelimedir ve Türkçede sıfat ya da zamir görevinde kullanılır. Yazımdaki en önemli nokta, ğ harfinin yerinde korunmasıdır. Ğ, yumuşak g olarak bilinen harftir; ünlüler arasında genellikle okunmaz, yalnızca önündeki ünlüyü uzatır. Bu yüzden “diğer” sözcüğü dier gibi, uzun i sesiyle okunur ve yazımda ğ harfi bulunmalıdır.

Bu yazım, Türkçede ğ harfinin ünlüler arasında yer aldığı başka sözcüklerle aynıdır. “Değer”, “eğer”, “dağ”, “bağ”, “yağmur” ve “öğretmen” sözcüklerinde de yumuşak g ünlüler arasında bulunur ve yazılır. Diğer sözcüğü de bu gruba girer; farkı yalnızca ilk ünlünün i olmasıdır.

Eklerle kullanıldığında da ğ harfi korunur. “Diğerleri”, “diğerinin” ve “diğerlerinden” biçimleri, kök yapısının değişmediğini gösterir. Sözcüğün ğ harfini düşürmek ya da e harfini çift yazmak, hem kökün yapısını bozar hem de okuyucunun sözcüğü tanımasını zorlaştırır.

Diğer nasıl akılda tutulur?

Diğer ve değer aynı kalıba sahiptir: d-?-ğ-e-r. Değer sözcüğündeki ilk e yerine i gelince diğer olur, yani iki sözcük yalnızca ilk ünlüde ayrılır. Bu benzerliği akılda tutmak, ğ harfini unutmanızı önler.

“digeer” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazımların en önemli nedeni söyleyiştir. Ğ harfi okunmadığı için yazımda kaybolması kolay bir harftir; kişi sözcüğü “dier” diye duyduğunda ğ harfini atlayabilir. Bu durumda “diger” ya da “dieger” gibi biçimler ortaya çıkar. “Digeer” yazımında ise ğ harfi tamamen düşmüş, son e harfi de çift yazılmıştır.

Bir başka neden, ğ harfinin klavyede ayrı bir tuş olarak düşünülmesidir. Bu harfe ulaşmak için yapılan bir hız ya da dikkat eksikliği, ğ harfinin atlanmasına yol açabilir. Yazıyı hızlı yazan kişiler sözcüğü ses gibi değil, harf dizisi olarak kafalarında tutmadığında aynı hata sık tekrarlanır.

Son olarak, Türkçede ünlü uzatma sesini göstermek için ğ harfinin kullanıldığı kelimeler, benzer bir biçimde yazıldığında karışabilir. Sözcüğün içinde bir harf eksik olduğunda bile kulağa tanıdık gelmesi, yazım hatasını fark etmeyi güçleştirir.

Diğer ile karıştırılanlar

Diğer sözcüğü, ğ harfi ve e ünlüsü yönünden “değer” ve “eğer” sözcükleriyle karıştırılabilir. Değer, bir şeyin kıymeti ya da önemi anlamına gelir; “Bu kitabın bir değeri var.” cümlesinde doğru kullanımı gösterir. Bu sözcük ile diğer arasındaki fark, ilk ünlünün e ya da i olmasıdır.

Eğer ise koşul bildiren bir bağlaçtır; “Eğer yarın yağmur yağmazsa piknik yaparız.” cümlesinde görüldüğü gibi bir koşulu ifade eder. Eğer ile diğer arasında anlam bakımından bir ilişki yoktur, ancak yazım açısından üçü de aynı ğ-e yapısını taşır. Bu nedenle üç sözcüğü yan yana düşünmek, yazım hatasını azaltmaya yardımcı olabilir.

Diğer ile örnek cümleler

• Toplantıda bu konuyu diğer arkadaşlarımızla birlikte değerlendireceğiz.
• Haberde, yaralananların diğerlerinin durumunun henüz açıklanmadığı bildirildi.
• Öğrenciler, ödevin ilk bölümünü tamamladıktan sonra diğer bölüme geçebilir.
• Gözlerinde öyle bir sessizlik vardı ki, diğerlerinden ayrı durduğunu hissettim.
• Ben bu filmi izledim, sen diğerini izlemek ister misin?