Tişört mü t-shirt mi?

Tişört neden böyle yazılır?

Tişört, İngilizce T-shirt sözcüğünden alınmış bir kelimedir. Türkçeye geçen yabancı sözcükler çoğu zaman Türkçe ses ve yazım düzenine uydurulur. Bu yüzden kelimedeki tire işareti kalkar, İngilizce ‘sh’ sesi Türkçedeki ‘ş’ harfiyle, ‘i’ sesi ise Türkçe ‘i’ ile yazılır. Ses bakımından ‘ş’ ve ‘ö’ harfleri de Türkçe yazımın bir parçası olur.

Aynı mantıkla yerleşmiş başka sözcükler de vardır. Örneğin futbol (football), şoför (chauffeur) ve kuaför (coiffeur) Türkçe harflerle yazılır ve okunuşları Türkçenin ses yapısına göre düzenlenir. Bu kelimelerde yabancı yazılışı taklit etmek yerine Türkçe yazım kuralları uygulanır.

Yabancı kökenli bir sözcüğü yazarken aslını değil, Türkçede nasıl söylenip benimsendiğini esas almak gerekir. Tişört de bu yüzden İngilizce yazılışıyla değil, Türkçe biçimiyle yazılır.

Tişört nasıl akılda tutulur?

Tişört sözcüğünde ‘ş’ ve ‘ö’ harfleri birlikte bulunur; ‘şört’ hecesi ‘short’ ile ses benzerliği taşır ama yazılışı Türkçedir. İngilizce ‘T-shirt’te tire işareti bulunurken Türkçe yazımda tire yoktur.

“t-shirt” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazımların en yaygın nedeni, sözcüğün İngilizce aslını görmeye alışkın olmaktır. Kullanıcılar ‘T-shirt’ yazılışını olduğu gibi aktarır ya da tireyi atıp ‘tshirt’ biçimine yönelir. Bu alışkanlık, Türkçe yazım kuralının dışına çıkmak anlamına gelir.

Bir diğer neden ise sözcüğün söyleyişidir. ‘Ti’ ve ‘şört’ hecelerini Türkçe okuyan biri, ‘ş’ harfinin yerine ‘sh’ yazmak yerine doğrudan ‘ş’ kullanmanın daha doğal olduğunu fark eder. Buna karşın bazı kişiler ‘tişort’ biçiminde ‘ö’ harfini ‘o’ ile değiştirerek yazar; bu da kelimenin Türkçe ses düzenine uymayan bir yazılıştır.

Kısacası doğru biçimi akılda tutmak için sözcüğün Türkçeleştiğini ve ‘ö’ harfini içerdiğini hatırlamak yeterlidir.

Tişört ile karıştırılanlar

Tişört ile kısa kollu gömlek ya da polo yaka gibi giysileri birbirine karıştırmak mümkündür. Ancak tişört, genellikle yakasız ya da basit yakalı, kısa kollu ve günlük kullanılan pamuklu giysidir. Gömlek ise düğmeli ve daha resmi bir üst giysidir; bu iki sözcüğü birbirinin yerine kullanmak anlam farkını ortadan kaldırır.

Bir de ‘tişört’ ile ‘atlet’ arasında kafa karışıklığı görülebilir. Atlet, kolsuz ya da askılı üst giysidir; tişört ise kısa kollu olan giysidir. Bu iki giysi aynı anlamda kullanılmamalıdır.

Tişört ile örnek cümleler

• Yazın sıcaklar bastırınca en çok beyaz pamuklu tişörtünü giyiyor.
• Depo için siparişe iki yüz adet tişört eklendiğini perşembe gününe kadar bildirin.
• Okulun bahar şenliği için öğrencilere ortak tişört dağıtılacağı duyuruldu.
• Rüzgâr, ince tişörtlü çocuğun omuzlarını usulca okşayıp uzaklaştı.
• Festival alanında ziyaretçilere ücretsiz tişörtten birer adet verileceği açıklandı.