Tesettür mü tesetür mü?

Tesettür neden böyle yazılır?

Tesettür, Arapça kökenli bir sözcüktür ve Türkçeye girerken Türkçenin ses yapısına uyarlanmıştır. Arapçadaki u sesi, Türkçede ön ses özelliğine uygun olarak çoğu zaman ü ile karşılanır; bu yüzden doğru yazımda ikinci hece ü ile biter. Arapça kökenli sözcüklerde yazım, kaynak dildeki ses yapısının Türkçe ses düzenine göre yeniden kurulmasıyla belirlenir.

Bu kuralın benzer örnekleri birçok Arapça kökenli kelimede görülür. Örneğin 'sebep', 'hürmet' ve 'hüküm' gibi sözcüklerde de kaynak dildeki sesler Türkçenin harf ve ses düzenine göre yazılır. Yazımı bilinen bir kökenden türetmek yerine, Türkçede yerleşmiş biçimin kendisini esas almak gerekir.

Tesettür kelimesinde bir de iki t harfi ve kelimenin köküne bağlı yapı dikkat gerektirir. Kelime, 'örtünme' anlamına gelen bir kavramdan türediği için yazımda örtünme fikrini çağrıştıran ünlü ve ünsüzler korunur. Bu nedenle kelimeyi yazarken kökenin ve yerleşmiş Türkçe biçiminin birlikte göz önünde bulundurulması gerekir.

Tesettür nasıl akılda tutulur?

Kelimenin içinde iki t ve son hecede ü vardır; 'tesettür' sözünü heceleyerek te-set-tür biçiminde okuyup yazmak doğru biçimi pekiştirir. Anlamını akılda tutmak için 'örtünme' fikri ve 'tesettür giyinmek' ifadesini birlikte düşünebilirsiniz.

“tesetür” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazılan tesetür biçiminde ikinci t harfi düşmüştür. Bunun nedeni, sözcüğün söyleyişte kısa ve hızlı telaffuz edilmesi ve iki t arasındaki yapının kulağa tek bir t gibi gelmesidir. Konuşma dilinde ünsüz tekrarları çoğu zaman sadeleştirilerek algılandığı için yazıya da bu sadeleşme yansıyabilir.

İkinci yaygın hata, ü yerine u yazılmasıdır: tesettur biçimi Arapçadaki kaynak yazılışa yakın olsa da Türkçe doğru yazım değildir. Yabancı kökenli sözcüklerde kaynak dilin yazılışını birebir almak, yerleşmiş Türkçe biçimi bozar.

Üçüncü etken, kelimeyi ilk kez görenlerin onu başka bir tanıdık kelimeye benzetmesidir. Benzer bir ses yapısı taşıyan sözcükler üzerinden tahmin yürütüldüğünde ünsüz ve ünlü değişiklikleri kolayca yapılabilir.

Tesettür ile karıştırılanlar

Tesettür kavramı ile başörtüsü aynı şey değildir. Başörtüsü, başı örtmek için kullanılan bir giyim parçasıdır; tesettür ise kadınların vücudunu giyimle örtme biçimini, yani bir giyinme anlayışını anlatır. Bu nedenle 'tesettürlü' sıfatı, yalnızca baş örtüsü değil, genel giyim tarzını da kapsayabilir.

Bir başka karışıklık, kelimenin yazım biçimiyle ilgilidir. Tesetür veya tesettur biçimleri sık görülse de bunlar doğru yazım değildir ve yazılı metinlerde kullanılmamalıdır. Sözlük ve yazım kılavuzunda yer alan biçim tesettür'dür.

Tesettür ile örnek cümleler

• Üniversitede tesettür ve çağdaş giyim konulu bir panel düzenlendi.
• Annem tesettürünü yıllardır aynı anlayışla sürdürüyor.
• Kıyafet mağazasında tesettür giyim koleksiyonu için yeni bir bölüm açıldı.
• Derste tesettür kavramının dinî ve kültürel boyutları tartışıldı.
• Eski mahallenin dar sokaklarında tesettürlü kadınların sessiz geçişi hâlâ hatırlanır.