Parfüm mü parföm mü?

Parfüm neden böyle yazılır?

Parfüm, Fransızca parfum sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Yabancı kökenli sözcükler Türkçeye girerken, Türkçenin ses ve yazım düzenine uyarlanır. Fransızcadaki u sesi (dudaklar öne uzatılarak çıkarılan dar ünlü) Türkçede ü harfiyle karşılanır. Bu yüzden Fransızca u içeren birçok sözcük Türkçede ü ile yazılır: büro (bureau), pardösü (pardessus), revü (revue) gibi.

Bu kelimede Fransızcadaki ses yapısı ile Türkçedeki yazım arasında tutarlı bir eşleşme vardır. Sözcüğün ikinci hecesindeki ünlü, Türkçe yazımda ü olarak kalır ve sözcük sonundaki m ünsüzü de korunur. Yazımı değiştirerek ö kullanmak, Fransızca kaynak sesle de Türkçe yazım geleneğiyle de bağdaşmaz.

Bu tür sözcüklerde yazım, kaynak dildeki sesin Türkçe karşılığını bulmaya dayanır. Türkçede ünlü uyumu için ö ve ü harflerinin yeri sık sık karıştırılır; bu yüzden yabancı kökenli her kelimede okunuşu ve dildeki karşılığı ayrı ayrı düşünmek gerekir.

Parfüm nasıl akılda tutulur?

Fransızca u sesi Türkçede ü ile karşılanır; bu yüzden parfüm’deki harf de ü’dür. Aynı ses düzenine sahip büro ve revü ile birlikte düşünmek kalıcı bir çağrışım sağlar.

“parföm” yanlışı neden yapılıyor?

Parföm biçimi, ünlü değişikliğinin kulaktan yanlış algılanmasından doğar. Türkçede ö ve ü harfleri yakın seslerdir ve birçok kişi parfüm’ü söylerken ikisi arasında kalır. Yazarken de ö’nün daha sık kullanılan bir harf olduğu düşünülerek parföm yazılır.

Bir başka neden, klavyede ü ve ö tuşlarının yakın yerde bulunması ve yazım sırasında yanlış tuşa basılmasıdır. Ayrıca Fransızca kaynaklı kelimelerin yazımına aşina olmayan kişiler, kelimeyi kendi dil alışkanlıklarıyla değiştirerek yazabilir.

Parfüm ile karıştırılanlar

Parfüm ile parfümeri sözcükleri aynı kökten gelir ancak farklı anlamlara sahiptir. Parfüm güzel koku ya da şişelenmiş koku anlamındadır; parfümeri ise parfüm satılan yer ya da parfüm üretimiyle ilgili alan anlamında kullanılır. İkisinin yazımı da ü ile başlar, bu yüzden ekleriyle karıştırılmamalıdır.

Koku ve kolonya gibi kelimelerle de karıştırılabilir, ama bunlar anlam olarak ayrıdır. Parfüm sözcüğünün yazımını doğru tutmak için yalnızca anlamına değil, kökenine de bakmak yararlıdır.

Parfüm ile örnek cümleler

• Çantamda küçük bir şişe parfüm taşıyorum, akşam çıkarken sürüyorum.
• Ürün kataloğuna yeni parfüm serisinin fotoğraflarını ve açıklamalarını ekledim.
• Gümrük ekipleri havalimanında kaçak parfüm sevkiyatını ele geçirdi.
• Kimya dersinde parfüm yapımında kullanılan doğal esansların özelliklerini inceledik.
• Odaya yayılan parfüm kokusu, yıllar önce kaybettiğimiz bir bahçeyi hatırlattı.