Not etmek mi notetmek mi?

Not etmek neden böyle yazılır?

Türkçede “etmek” fiili, isim ya da sıfatlarla birleşip “yapmak, eylemde bulunmak” anlamında birleşik fiil kurar. Bu tür yapılarda isim ile “etmek” ayrı yazılır; örneğin “dikkat etmek”, “ziyaret etmek”, “teşekkür etmek”, “kabul etmek” hepsi aynı kalıba girer. “Not etmek” de bu kalıptadır: “not” bir isim, “etmek” ise onu fiil hâline getiren yardımcı öğedir.

Bu yazımın pratik sonucu, “not” ile “etmek” arasına zarf ya da başka bir sözcüğün girebilmesidir. Ayrı yazım, ismin ayrı bir kelime olarak kaldığını gösterir; bu yüzden “dikkatle not etmek”, “hemen not etmek” gibi kullanımlar doğal ve tutarlıdır. “Notetmek” biçimi ise bu esnekliği yok eden ve sözcüğün yapısıyla uyuşmayan bir yazılıştır.

Ayrıca “not etmek” çekimlenirken de ayrı yazım korunur ve ekler “etmek” fiiline gelir: “not ettim”, “not ediyorum”, “not edilecek”, “not edilmesi gereken”. Bu tutarlılık, yazım kılavuzundaki birleşik fiil ayrımının mantığını da açıkça gösterir.

Not etmek nasıl akılda tutulur?

“Not”un yanındaki “etmek”, “dikkat etmek” ile aynı kalıptadır: iki kelime, iki yazılış. Bir nesneyi kaydeden kişinin yaptığı eylemi düşünün; “not” nesnedir, “etmek” onu yapma eylemidir, bu yüzden ayrı durur.

“notetmek” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım “notetmek”, büyük ölçüde konuşmada iki kelimenin hızlı ve tek parça hâlinde söylenmesinden kaynaklanır. “Not etmek” söylenirken “etmek”in ilk sesi “not”un sonuna yaslanır ve iki sözcük tek bir akışta birleşir; bu da yazıya bitişik bir biçim olarak yansıyabilir.

Ayrıca “not” ile başlayan bazı tek parça kelimeler, zihinde “not + etmek” kalıbını bitişik bir fiil gibi çağrıştırabilir. Böyle bir benzetme, yazarın iki sözcüğü tek kelime sanmasına yol açar.

Not etmek ile karıştırılanlar

“Not” kelimesi, sınav puanı ya da derece anlamında “aldığı not” örneğinde olduğu gibi ayrı bir sözcük olarak kullanılır; “not etmek” ise yalnızca bu birleşik fiil için geçerli bir yapıdır. Müzikteki “nota” sözcüğü (“nota yazmak”) ile “not” da karıştırılmamalıdır; “nota” farklı bir biçimdir ve farklı bir anlam taşır.

Anlamca yakın olsa da “kaydetmek” tek sözcüktür ve yazımı ayrı bir konudur. “Kaydetmek” bir bilgiyi kayıt altına almayı genel olarak anlatırken, “not etmek” daha çok kısa bir yazılı hatırlatıcı tutmayı çağrıştırır. İkisi birbirinin yerine her bağlamda kullanılamaz.

Not etmek ile örnek cümleler

• Toplantıda söylenen tarihleri defterime not ettim.
• Müşteri talebini sistem kayıtlarına not etmeden işleme almayın.
• Kaza yerindeki tanık ifadeleri, soruşturma ekibi tarafından ayrıntılı biçimde not edildi.
• Öğretmen, öğrencilerin dikkat ettiği noktaları ders sonunda kısaca not etmelerini istedi.
• Yaşlı adam, o gece gördüğü yıldızları küçük defterine özenle not ederdi.