Kruvasan mı kruasan mı?

Kruvasan neden böyle yazılır?

Kruvasan, Fransızca croissant sözcüğünün Türkçeye geçmiş biçimidir. Yabancı kökenli sözcüklerin Türkçe yazımında amaç, kelimenin söylenişini Türkçe harflerle en yakın biçimde karşılamaktır. Fransızcadaki ‘oi’ ikilisi ve sonundaki sessiz ‘nt’ grubu Türkçe yazımda ‘va’ hecesi ile ‘n’ sesinin doğal karşılığına çevrilmiştir. Bu nedenle kelimenin üç hecesi kru-vas-an biçiminde okunur ve yazılır.

Aynı mantıkla Fransızcadan geçen başka sözcükler de Türkçe imlaya uyarlanmıştır. Örneğin şampuan (shampooing), şoför (chauffeur) ve butik (boutique) bu tür uyarlamalara örnektir. Bu sözcüklerde de asıl yabancı yazılış değil, Türkçe okunuşa uygun biçim kabul edilir.

Yabancı kökenli bir sözcüğü yazarken aklımızda tuttuğumuz tek ölçü kaynak dilde ne yazıldığı değil, Türkçe imlada TDK’nin belirlediği biçimdir. Kruvasan da bu nedenle Fransızca yazılışına ya da kulağa benzeyen kısaltılmış biçimlere göre değil, Kılavuzdaki maddeye göre yazılır.

Kruvasan nasıl akılda tutulur?

Kruvasanı üç hece olarak düşünün: kru-vas-an. Ortadaki ‘vas’ hecesi, yanlış yazımdaki eksik ‘v’nin hangi yerde kaybolduğunu gösterir.

“kruasan” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım olan ‘kruasan’ çoğunlukla, sözcüğün ortasındaki ‘v’ sesinin konuşmada hafif duyulması ya da hiç duyulmamasıyla ortaya çıkar. Hızlı konuşmada ‘kru-a-san’ gibi iki hece hissi oluşur ve yazım da buna göre düşünülür.

Bir diğer etken, Fransızca yazılışın ‘oi’ ve ‘ss’ gibi harf gruplarının Türkçe okuyucuya yabancı gelmesidir. Kişi, yabancı yazılışı tam olarak hatırlayamadığında sesine yakın bir kısaltma seçer. Bu da ‘kruasan’ biçimini doğurur.

Sonuç olarak yanlış biçim kulağa daha kısa ve sade gelse de TDK’nin kabul ettiği yazım kruvasan olduğu için tercih edilmelidir.

Kruvasan ile örnek cümleler

• Sabah kahvaltısında bir kruvasan ve sıcak sütle günü başlattım.
• Pastanenin vitrinindeki çikolatalı kruvasanlar öğleden önce tükendi.
• Toplantıya gelen misafirler için fırından on iki adet kruvasan sipariş ettim.
• Fransız mutfağı dersinde öğrenciler hamurun katmanlarını ve kruvasanın kıvamını tartıştı.
• Kruvasanın kıtırdayan kabuğu ilk ısırıkta dağılırken tereyağının kokusu sofraya yayıldı.