Klavye mi klavya mı?

Klavye neden böyle yazılır?

Klavye, Fransızca clavier sözcüğünden alınmış bir kelimedir. Yabancı kökenli sözcüklerin Türkçe yazımında TDK, kelimenin kaynak dildeki yazılışını birebir kopyalamak yerine Türkçede yerleşmiş söyleyişi ve Türkçenin ses yapısını esas alır. Bu yüzden Fransızca sonundaki “-ier” hecesi Türkçede “-ye” ile karşılanmış ve kelime “klavye” olarak standartlaşmıştır.

Aynı mantıkla yazılan başka Fransızca kökenli sözcükler de vardır. Örneğin garaj (garage), kuaför (coiffeur) ve abajur (abat-jour) Türkçede bu şekilde yerleşmiş yazımlarıyla kullanılır. Bu sözcüklerde de kaynak dildeki yazılış, Türkçe telaffuz ve yerleşik kullanım birlikte düşünülür. Bir kelimenin doğru yazımını tahmin etmek yerine sözlükteki yerleşik biçimine bakmak gerekir.

Klavye sözcüğü ek alırken de yazım kararlı kalır. Klavyeler, klavyesi, klavyede, klavyeye gibi biçimlerde kök sonundaki “-ye” korunur ve ekler söyleyişe uygun biçimde getirilir. Kelimenin sonunda “-ya” yazılması, Türkçe söyleyişteki bazı benzerliklerden kaynaklanabilir; fakat yazım kılavuzundaki karşılığı “klavye”dir.

Klavye nasıl akılda tutulur?

Klavye, Fransızca clavier’den gelir; “clavier”in son hecesi “-ye” ile karşılanmıştır. Yazarken tuşların üzerinde yer alan “ye” harfini düşünmek, sonundaki “ya” hatasını önler.

“klavya” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım olan “klavya”, Türkçede sık görülen “-ya” sonlu sözcüklerle karıştırılmasından kaynaklanır. Türkçede “kahve”, “tavya” gibi sözcüklerde son ses “-e” ya da “-a” biçiminde duyulduğu için, konuşurken sonundaki sesin “a” gibi algılanması kolaydır.

İkinci neden yabancı dil etkisidir. Fransızca clavier yazılışı ile okunuşu arasındaki farkın Türkçe konuşurken tam olarak duyulmaması, kullanıcıların kelimeyi Türkçe bir “-ya” sonuyla yazmasına yol açar. Bazı kullanıcılar kelimeyi İngilizce keyboard ile karıştırarak sonunu farklı yazabilir.

Üçüncü etken, kelimenin günlük konuşmada çoğunlukla bilgisayar bağlamında kullanılmasıdır. Yazılı metinlerde hızlı yazarken son harfin dikkatsizlikle değiştirilmesi de sık görülen bir hatadır.

Klavye ile karıştırılanlar

Klavye ile en çok karıştırılan biçim “klavya”dır, ancak bu bir başka sözcük değil yanlış yazımdır. Ayrıca kelimenin anlamını karıştırmamak için “tuş” sözcüğü ile fark gözetilmelidir: “tuş” tek bir düğmeyi, “klavye” ise tuşların tamamını ifade eder. Örneğin “Klavyedeki boşluk tuşu bozuk.” cümlesinde iki kavram birlikte doğru kullanılmıştır.

Klavsen gibi müzik aletlerine ait sözcükler ise farklı bir kavramdır. Klavsen, tuşlu eski bir çalgı adıdır ve klavye ile anlam ilişkisi kurularak yazımı değiştirilmemelidir.

Klavye ile örnek cümleler

• Yeni aldığım klavyenin tuşları çok sessiz çalışıyor.
• Ofis bilgisayarlarının klavyeleri hafta sonu toplu olarak değiştirilecek.
• Haberde, bilgisayar klavyesinde yaşanan ergonomik sorunların azaltılması için yeni öneriler sunuldu.
• Öğrenciler, bilgisayar dersinde klavyede doğru parmak yerleşimini çalıştı.
• Eski bir piyanonun klavyesinde parmakları gezdirirken çocukluk günleri gözünün önüne geldi.