İşkence nasıl yazılır?

İşkence neden böyle yazılır?

İşkence, Farsça şikence sözcüğünden Türkçeye geçmiş bir isimdir. Türkçe yazımda kelime, alındığı dildeki biçime göre değil Türkçenin ses yapısına uygun biçimde yazılır. Farsçadaki şikence biçiminde kelime ş sesiyle başlar, ancak Türkçede ünsüz kümeleriyle başlayan sözcük kalıbı doğal karşılanmadığı için başa bir i sesi eklenmiş ve kelime işkence biçimini almıştır.

Aynı mantıkla bu başa i getirme olgusunu gösteren birçok sözcük vardır. İstasyon, ispanak ve ispirto bunun iyi örnekleridir. Bu sözcüklerde yabancı dildeki ünsüz kümesi ya da başlangıç ünsüzü, Türkçede bir i sesiyle desteklenerek yazılır. İşkence de bu gruba girer ve yazımı TDK’nın kabul ettiği biçimde sabitlenmiştir.

Bu nedenle kelimeyi yazarken Farsça aslını hatırlatan biçimlere değil, Türkçede yerleşmiş olan ‘iş’ ile başlayan yazılışa bağlı kalmak gerekir. Sözcüğün ses ve yazım yapısı, Türkçe sözlük biçimi üzerinden düşünüldüğünde daha kolay akılda kalır.

İşkence nasıl akılda tutulur?

Kelimenin ilk hecesi ‘iş’tir ve ‘iş’ sözcüğü bu kelimenin başında da aynen bulunur. Türkçede ‘işkence’yi ‘iş’ ve ‘kence’ hecelerine ayırıp düşünmek, yazımı akılda tutmayı kolaylaştırır.

İşkence ile örnek cümleler

• Gözaltındaki sanık, sorgu sırasında uygulanan işkence iddialarını mahkemede ayrıntılarıyla anlattı.
• Yönetici, ekibinin sürekli baskı altında kalmasının çalışanlar için adeta bir işkenceye dönüştüğünü toplantıda dile getirdi.
• Tarih dersinde öğretmenimiz, ortaçağ mahkemelerinde kullanılan işkence yöntemlerini kaynaklarıyla birlikte inceledi.
• Yıllardır süren kötü ilişkinin ona yaptığı işkence, sonunda bütün enerjisini tüketmişti.
• Eski bir masalda kahramanın yaşadığı işkenceler, onun sabrını ve cesaretini gösteren bir sınav olarak anlatılır.