Geçici nasıl yazılır?

Geçici neden böyle yazılır?

Geçici kelimesi, TDK yazım kılavuzunda özel bir yazım kuralına bağlanmayan, olduğu gibi yazılan bir sözcüktür. Bitişik ya da ayrı yazım, ünlü düşmesi, ünsüz benzeşmesi veya düzeltme işareti gibi kurallar bu kelimede gerekmez. Kelimenin yazımında asıl dikkat edilmesi gereken nokta, son hecedeki ı harfinin noktasız yazılması ve ikinci hecedeki i harfinin noktalı olmasıdır.

Biçim olarak geç- fiil kökü ile -ici ekinin birleşmesinden oluşur. Bu ek, bazı fiil köklerinden sıfat ya da isim türeten bir yapım ekidir ve ünlü uyumuna uyar: kök incelik bakımından e içerdiğinden ek de ince biçim olan -ici'dir. Aynı kalıbı taşıyan örnekler arasında kesici (kes- kökünden), öğretici (öğret- kökünden), ısıtıcı (ısıt- kökünden) ve yaratıcı (yarat- kökünden) sayılabilir. Bu örneklerde de ek, kökün ünlü uyumuna göre seçilir ve kelime sonunda ek olarak kalır.

Anlam yönünden bu sözcük, sıfat olarak süresi kısa olan bir durumu, isim olarak ise yoldan veya karşıdan karşıya geçen kişiyi gösterir. Her iki kullanımda da yazım aynıdır; yalnızca cümledeki görevine göre türü değişir.

Geçici nasıl akılda tutulur?

Geçici kelimesinin kökü geç- fiilidir; geçmek eyleminden doğan bu sözcükte geçiş, geçit ve geçmiş ile aynı kök paylaşılır. Kelimeyi hatırlamak için geçici ile geçmiş arasındaki kök benzerliğini düşünebilirsiniz; ikisinde de geç- kökü ortaktır.

Geçici ile karıştırılanlar

Geçici sözcüğü, aynı kökten türeyen geçit ve geçiş ile karıştırılabilir. Geçit, dağ ya da arazide iki yer arasında bulunan yol anlamındadır ve -it ekiyle yapılmıştır; geçiş ise bir durumdan başka bir duruma geçmeyi ya da bir yerden geçme eylemini anlatır. Geçici ise süreyle ilgili bir nitelik ya da yoldan geçen kişi anlamı taşır.

Ayrıca geçici ile kalıcı arasındaki zıtlık da önemlidir. Kalıcı, uzun süre sürecek ya da değişmeyecek olanı anlatır; geçici ise kısa süreli olanı. Bu iki sözcük birlikte kullanıldığında anlam farkı belirgin olur: Geçici bir çözüm, kalıcı bir çözümün tersidir.

Geçici ile örnek cümleler

• Bakım çalışması nedeniyle bu hafta sonu ana yolda geçici bir trafik düzenlemesi uygulanacak.
• Sayın yetkili, proje ekibine iki hafta süreyle geçici yetki devrinin onaylanmasını rica ederim.
• Sınav sonuçlarına göre başarılı öğrencilere, kesin belge çıkana kadar geçici bir belge verilecektir.
• Yağmurun getirdiği serinlik geçici oldu; öğleden sonra hava yeniden ısındı.
• Mutluluk geçici bir misafir gibi kapıyı çalıp gitmişti; geriye yalnızca sessizlik kalmıştı.