Nakletmek mi nakil etmek mi?
Doğru yazım nakletmek'tir; “nakil etmek” biçimi yanlıştır, çünkü TDK bu sözcüğü bitişik yazılan bir fiil olarak kaydeder. Anlamı bir şeyi bir yerden başka yere geçirmek ya da duyulan bir sözü aynen aktarmaktır.
Nakletmek ne demek?
- -i Nakil işini yapmak, bir yerden başka bir yere geçirmek, iletmek.
İkisi de koluna girerek hastayı otomobile naklettiler.
- -i Bir olayı veya duyduğu bir sözü aynısı ile başka birine duyurmak.
Olanı biteni, olduğu gibi bir bir nakledeyim de yüreğiniz rahat etsin.
Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük · Son güncelleme:
- Doğru yazım
- nakletmek
- Yanlış yazım
- nakil etmek
- Yazılış
- Bitişik / tek kelime
- Sözcük türü
- -i
- Köken
- Arapça + Türkçe naḳl + etmek
- Söylenişi
- na'kletmek
Nakletmek neden böyle yazılır?
Türkçede isim soylu bir sözcükle 'etmek' yardımcı fiilinin oluşturduğu birleşik fiiller genellikle ayrı yazılır: 'ilan etmek', 'tercih etmek', 'tesis etmek' gibi. Bu nedenle 'nakil etmek' yazımı, kuralın genel mantığına bakıldığında kolayca akla gelir. Ancak 'nakletmek' TDK'da ayrı bir sözlük maddesi olarak, bitişik biçimiyle yer alır; dolayısıyla bu kelimede genel kalıp değil, sözlük kaydı belirleyicidir.
Kelimenin yapısı da bunu açıklar. Arapça kökenli 'nakil' sözcüğü, Türkçede 'nakletmek' fiiline dönüşürken 'etmek' ile ayrı bir yapı olarak değil, tek bir fiil kökü olarak kullanılmıştır. Böyle durumlarda yazım, kelimenin Türkçede kazandığı fiil biçimine göre belirlenir. Aynı mantıkla 'naklediyor', 'naklettiler', 'nakletmeden' gibi çekimli biçimler de bitişik yazılır.
Özetle, 'nakletmek' bir tek sözcüktür ve yazımda 'nakil' ile 'etmek' arasına boşluk konmaz. Bu kelimeyi ayrı yazmak, sözcüğün yapısını değil, benzer kalıplı birleşik fiillerin yazımını örnek alan bir hatadır.
Nakletmek nasıl akılda tutulur?
'Nakletmek' bir fiildir ve 'nakil' kökünden türediği için kelimeyi bir bütün olarak düşünün: nakil + et- ses birleşimiyle tek sözcük. Ayrı yazılan 'nakil etmek' kalıbını akılda tutmak yerine, 'naklet-' biçiminin tek parça olduğunu hatırlayın.
“nakil etmek” yanlışı neden yapılıyor?
Yanlış yazım en çok 'nakil' isminin tanıdık olmasından ve 'etmek' fiilinin çok sık kullanılmasından kaynaklanır. Konuşurken 'nakil yapmak', 'nakil etmek' gibi kalıplar sık duyulduğu için yazarken de bu ayrı biçim doğal görünür.
Bir başka neden de 'nakil' ile 'nakletmek' arasındaki anlam ilişkisinin fark edilmemesidir. Kullanıcı 'nakil' sözcüğünü tek başına bildiği için, fiil anlamını 'nakil + etmek' şeklinde kurmaya yönelir ve bunu sözlükte aramaz.
Son olarak, yazılı metinlerde 'nakil etmek' biçimini gören kişi, bu kullanımın yaygınlığını doğru yazım sanabilir. Oysa yaygın kullanım ile sözlük yazımı her zaman aynı değildir; burada belirleyici olan TDK kaydıdır.
Nakletmek ile karıştırılanlar
En çok karışan biçim 'nakil etmek'tir; bu, 'nakletmek' fiilinin ayrı yazılmış hâlidir ve yazımda kabul edilmez. Ayrıca 'nakil' ismi kendi başına 'bir yerden başka yere taşıma, aktarma işi' anlamında kullanılır: 'Eşyaların nakli bugün gece yapılacak.' Bu cümlede 'nakil' isim olarak doğru yazılır ve 'nakletmek' fiiline dönüşmez.
Bir de 'nakliye' sözcüğü vardır; taşımacılık ve taşıma hizmeti anlamında kullanılır: 'Nakliye firması eşyaları yarın getirecek.' Bu sözcük de ayrı bir kelimedir ve 'nakletmek' ile aynı yazım kuralına bağlı değildir. Fiil kullanımında 'Haberi nakletti' ya da 'Olayı aynen naklediyor' gibi bitişik biçim tercih edilir.
Nakletmek ile örnek cümleler
- Gazeteci, olayın tanığından duyduklarını olduğu gibi nakletti.
- Mahkeme tutanağında sanığın ifadesi aynen naklediliyor.
- Lojistik müdürü, depodaki malzemelerin bu hafta sonu yeni merkeze nakledileceğini bildirdi.
- Öğretmen, dersin başında tarihî olayı öğrencilerine kendi üslubuyla nakletmek istediğini söyledi.
- Dedesi eski günleri anlatırken her ayrıntıyı titizlikle nakledecek kadar hafızası güçlüydü.
Nakletmek hakkında sık sorulanlar
Nakletmek mi nakil etmek mi?
Doğru yazım “nakletmek” biçimindedir. “nakil etmek” yazımı yanlıştır; Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük’te kelime “nakletmek” olarak yer alır.
Nakletmek nasıl yazılır?
Nakletmek kelimesi “nakletmek” şeklinde yazılır. İlgili kural: Ses Olayları ve Yanlış Yazımlar.
Nakletmek ne demek?
Nakletmek: 1. Nakil işini yapmak, bir yerden başka bir yere geçirmek, iletmek. 2. Bir olayı veya duyduğu bir sözü aynısı ile başka birine duyurmak.
Nakletmek kelimesinin kökeni nedir?
Nakletmek kelimesinin kökeni: Arapça + Türkçe naḳl + etmek.
Nakletmek kelimesinin çekimli hâlleri nasıl yazılır?
Çekimli biçimler de bitişik yazılır; örneğin 'naklediyor', 'naklettiler' ve 'nakletmeden' gibi. Fiilin kökü değişmediği için ayrı bir yazım kuralı gerekmez.
Nakletmek ile nakil etmek arasında anlam farkı var mı?
Doğru yazım 'nakletmek' olduğu için anlam açısından da bu fiil tek başına kullanılır. 'Nakil etmek' biçimi yazım yanlışıdır ve sözlükte karşılığı yoktur.
Nakletmek hangi anlamlarda kullanılır?
Birincisi bir şeyi bir yerden başka bir yere geçirmek ya da iletmektir. İkincisi ise duyulan bir olayı veya sözü aynen başka birine duyurmaktır.
Nakletmek kelimesi büyük harfle nasıl yazılır?
Cümle başında kullanıldığında ilk harfi büyük yazılır: 'Naklettiği haber doğruydu.' Kelimenin ortasındaki harfler küçük kalır.
Bunlar da sık karıştırılıyor
Metninizde başka yanlış var mı?
Yazınızı yapıştırın, bilinen yanlış yazımları işaretleyelim.
Metin denetleyiciyi aç →