Geri dönüşüm mü geridönüşüm mü?
Doğru yazım geri dönüşümdür; iki sözcük ayrı yazılır, bitişik yazılan geridönüşüm biçimi yanlıştır.
Geri dönüşüm ne demek?
- isim Atıkların yeniden değerlendirilmesi durumu.
Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük · Son güncelleme:
- Doğru yazım
- geri dönüşüm
- Yanlış yazım
- geridönüşüm, geri-dönüşüm
- Yazılış
- Ayrı
- Sözcük türü
- isim
- Köken
- —
- Söylenişi
- geri dönüşüm
Geri dönüşüm neden böyle yazılır?
TDK sözlüğünde "geri dönüşüm" iki ayrı sözcük olarak yer alır. Burada "geri" bir birleşik kelimenin ilk parçası değil, "dönüşüm" sözcüğünü niteleyen bir öğedir. Yani "geri dönüşüm" bir isim tamlamasıdır ve bu yapı, kuralı "birleşik isim" kategorisine girmediği için bitişik yazılmaz.
Bu ayrım, Türkçede sık görülen bir durumdur. "Küçük ev", "yeni sayfa" ya da "ana dil" gibi tamlamalar da ayrı yazılır ve sıfat ya da belirleyici ile isim bir arada duran ama tek kavram oluşturmayan yapılar olarak kalır. "Geri dönüşüm" de atıkların yeniden değerlendirilmesi anlamını taşıyan, ayrı sözcüklerden oluşan bir terimdir.
Kelimenin ekli hâllerinde de iki sözcük korunur ve ekler son sözcüğe gelir: "geri dönüşümle", "geri dönüşümün", "geri dönüşüme", "geri dönüşümde". Ekler yalnızca "dönüşüm" üzerinde değişir; "geri" sabit kalır.
Geri dönüşüm nasıl akılda tutulur?
"Geri" ve "dönüşüm" iki ayrı sözcüktür; "geri" atığın geri gelip yeniden değerlendirilmesini niteler. Yazarken önce "geri"yi yazıp boşluk bırakmak, kelimenin iki parçalı yapısını hatırlatır.
“geridönüşüm” yanlışı neden yapılıyor?
"Geridönüşüm" biçimi, kelimenin hızlı yazımda tek bir kavram gibi algılanmasından doğar. "Geri" ile "dönüşüm" arasında ses ve anlam birliği kurulunca yazarlar iki sözcüğü kaynaştırır. Bunun bir nedeni de "geri dönüşüm" teriminin günlük dilde çok sık ve tek parça hâlinde kullanılmasıdır.
Bir başka neden de benzer yapıdaki bitişik yazılan kelimelerle karıştırmaktır. Türkçede "geriye dönüş" gibi bazı sözcükler ekle ya da başka bir yapıyla kurulur ve bu da yazarı yanıltabilir. Oysa "geri dönüşüm" için bitişik yazım doğru değildir.
Kısa ve sık kullanılan bir terim olması, yazarın kelimeyi tek parça sanmasına yol açar. Yazarken iki sözcüğü ayrı tutmak, anlamı ve sözlük yazımını korumak açısından yeterlidir.
Geri dönüşüm ile karıştırılanlar
"Geri dönüş" ile "geri dönüşüm" birbirine yakın görünse de farklı kavramlardır. "Geri dönüş" bir yere ya da duruma yeniden dönmeyi anlatır; örneğin "Yolculuktan geri dönüş saat altıda oldu." "Geri dönüşüm" ise atıkların yeniden işlenerek kullanılmasını anlatır.
Bir başka karışıklık da "dönüşüm" sözcüğünün tek başına kullanımıyla ortaya çıkar. "Dönüşüm" tek başına değişimi ya da çevrilmeyi anlatabilir; "geri" eklendiğinde ise kavram atıkların yeniden değerlendirilmesine özgü hâle gelir. Bu nedenle "geri dönüşüm" ifadesini kullanırken iki sözcüğü birlikte ve ayrı yazmak gerekir.
Geri dönüşüm ile örnek cümleler
- Belediye, mahalledeki cam ve kağıt atıklarını geri dönüşüm için ayrı toplamaya başladı.
- Şirketimizin çevre politikasında ambalaj malzemelerinin geri dönüşümü öncelikli hedef olarak yer alıyor.
- Tarım bakanlığının yayımladığı raporda, plastik atıkların geri dönüşümle yeniden kazandırılma oranı yükseltildi.
- Öğretmen, öğrencilerle birlikte okulda geri dönüşüme uygun kutular hazırlamamızı istedi.
- Bu fabrika, metal hurdaların geri dönüşümünü yaparak hammadde ihtiyacını azaltıyor.
Geri dönüşüm hakkında sık sorulanlar
Geri dönüşüm mü geridönüşüm mü?
Doğru yazım “geri dönüşüm” biçimindedir. “geridönüşüm”, “geri-dönüşüm” yazımı yanlıştır; Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük’te kelime “geri dönüşüm” olarak yer alır.
Geri dönüşüm nasıl yazılır?
Geri dönüşüm kelimesi “geri dönüşüm” şeklinde yazılır; kelimeler ayrı yazılır. İlgili kural: Bitişik ve Ayrı Yazılan Kelimeler.
Geri dönüşüm ne demek?
Geri dönüşüm: Atıkların yeniden değerlendirilmesi durumu.
Geri dönüşüm kelimesinin çoğul hâli var mı?
Bu kelime genellikle tekil bir kavram olarak kullanılır ve çoğul hâli yaygın değildir. Gerekirse "geri dönüşüm süreçleri" ya da "geri dönüşüm tesisleri" gibi ayrı sözcüklerle çoğul anlam verilir.
Geri dönüşüm kelimesi büyük harfle nasıl yazılır?
Cümle başında ya da bir başlık gibi yerlerde yalnızca ilk sözcüğün baş harfi büyük yazılır: "Geri dönüşüm çalışmaları başladı." Her iki sözcük de büyük yazılmaz, çünkü bu bir özel ad değildir.
Geri dönüşüm ile geri kazanım arasındaki fark nedir?
Geri dönüşüm, atıkların yeniden işlenerek aynı ya da benzer malzemeye dönüştürülmesini anlatır. Geri kazanım ise daha geniş bir kavram olup atıklardan enerji ya da kullanılabilir başka değerlerin elde edilmesini de kapsayabilir.
Geri dönüşüm kelimesi sözlükte ayrı mı bitişik mi yazılır?
TDK sözlüğünde "geri dönüşüm" iki ayrı sözcük olarak yer alır. Bitişik yazılan "geridönüşüm" biçimi resmî yazımda kabul edilmez.
Bunlar da sık karıştırılıyor
Metninizde başka yanlış var mı?
Yazınızı yapıştırın, bilinen yanlış yazımları işaretleyelim.
Metin denetleyiciyi aç →