Taahhüt mü taahüt mü?

Taahhüt neden böyle yazılır?

Taahhüt, Arapça kökenli bir isimdir. Arapça taʿahhud biçiminden alınmıştır ve Türkçeye girerken de kökteki ünsüz yapısı büyük ölçüde korunmuştur. Bu nedenle Türkçede kelimenin ortasında “hh” gibi ardışık iki aynı ünsüz görülebilir. Yazımda bu iki “h” harfi de yer alır; biri atlanırsa kelime tanınmaz hâle gelir.

Aynı mantık, Arapça kökenli ve içinde yinelenen ünsüz bulunan başka kelimelerde de geçerlidir. Örneğin “hakkında” kelimesinde iki “k” ve “ahenk”te bir değil iki kökenli ses düşünülmeden yazılır. Bu tür kelimelerde yazım, kelimenin kökünü ve eklerini gözetir; söyleyişteki kısalma yazıma yansıtılmaz.

Taahhüt kelimesinin ekli biçimlerinde de kök korunur. “Taahhüt” isminin ünlü ile başlayan eklere alınmasında “taahhüdü”, “taahhüde” gibi biçimlerde ünsüz değişimi olur, ama kökteki “h” harfleri her zaman kalır.

Taahhüt nasıl akılda tutulur?

Taahhüt kelimesinin kökü Arapça ʿahd (söz, sözleşme) ile ilgilidir. Söz verdiğinizi düşünürken ‘ahd’ kökündeki “h” sesini hatırlayın; taahhüdün içinde iki “h” bulunur.

“taahüt” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım olan “taahüt” biçimi, kelimenin günlük konuşmada iki “h” harfini tek bir uzun ses gibi duyurmasından kaynaklanır. Konuşurken ikinci “h” çoğu zaman belirgin şekilde ayrılmadığı için yazıya tek “h” olarak geçebilir.

Bu hatanın bir nedeni de kelimenin yabancı kökenli olmasıdır. Yazan kişi Arapça kökünü bilmediğinde “taahhüt”ü sadece söyleyişe göre yazmaya çalışır ve yinelenen ünsüzü atlar.

Benzer bir kayma, resmî yazışmalarda sık görülen “taahhüt etmek”, “taahhütname” gibi bileşik kullanımlarda da olur. Kelime sık geçtiği için yazan kişi otomatik olarak kısaltılmış biçimi yazabilir.

Taahhüt ile karıştırılanlar

“Taahhüt” ile “ahit” kelimeleri aynı kökten gelir ve ikisi de bir söz veya yükümlülük anlamı taşır. “Ahit” daha çok dinî ya da eski metinlerde geçen, verilmiş söz ve antlaşma anlamında kullanılır; “ahit” tek “h” ile yazılır ve tek bir kelime olarak bağlamı farklıdır.

“Taahhütlü” kelimesi ise “taahhüt” isminden türeyen bir sıfattır ve posta ile gönderilen, alıcıya karşılığında imza alınarak teslim edilen gönderiler için kullanılır. Bu biçim de iki “h” ile yazılır; yalnızca anlamı posta hizmetine kayar.

Taahhüt ile örnek cümleler

• Şirket, projenin zamanında tamamlanacağına dair yazılı bir taahhüde girdi.
• Kira sözleşmesinin ilk maddesinde kiracının aylık ödemeleri düzenli yapacağına dair taahhütname imzalandı.
• Gönderinizi taahhütlü mektup olarak postaneye bıraktım, teslim belgesini aldım.
• Bakan, sağlık hizmetlerinin iyileştirileceği yönündeki taahhüdünü basın toplantısında yineledi.
• Eski defterlerde, ailenin borçlarını ödeyeceğine dair verdiği taahhütten söz edilmektedir.