Müzakere mi müzakare mi?

Müzakere neden böyle yazılır?

Müzakere, Arapça kökenli bir sözcüktür ve Türkçeye Arapçadan geçerken söylenişine göre yazılmıştır. Arapça aslı (muẕākere) iki kelime boyunca uzun "a" sesi taşır, ancak Türkçede bu sesin yazımı, sözcüğün ikinci hecesinde "e" harfi ile karşılanır. Yani yazımda esas alınan, kelimenin Türkçede yerleşmiş telaffuzudur.

Bu tür Arapça kökenli sözcüklerde yazım, kelimenin kökteki sesinden çok Türkçe söyleyişe göre belirlenir. Benzer biçimde, Arapça kökenli bir sözcük Türkçede yerleşik hâlini aldığında yazımı da bu hâline göre sabitlenir. Bu nedenle "müzakere" yazımı, sözlükte tek doğru biçim olarak kabul edilir.

Aynı kurala uyan başka kelimelerde de Türkçe söyleyiş yazımı belirler: örneğin "muhakeme", "mukavele" ve "tebliğ" gibi sözcükler, Arapça köklerine rağmen Türkçe yerleşik biçimleriyle yazılır. Bu nedenle yazımı tahmin etmek yerine sözlük biçimini esas almak gerekir.

Müzakere nasıl akılda tutulur?

Müzakerede iki taraf konuyu karşılıklı olarak "anar" ve tartışır; bu anlam, sözcüğün kökündeki hatırlama ve söz fikriyle bağlantılıdır. Yazımda ikinci hecenin "e" ile bittiğini akılda tutmak, "müzakare" biçimine kaymayı önler.

“müzakare” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım olan "müzakare", kelimenin ikinci hecesindeki "e" sesinin "a" olarak algılanmasından kaynaklanır. Arapçadaki uzun "a" sesi, bazı kullanıcılar tarafından Türkçede de "a" ile yazılması gerektiği düşüncesiyle tercih edilir. Bu durum, özellikle yazılı metinlerde kelimeyi sık sık görmeyen kişilerde görülür.

İkinci bir neden, kelimenin kökünü tanımamaktır. Kelime, Arapçadaki "zikr" kökü ile ilişkili görünse de yazımı bu köke göre değil, Türkçe söyleyişe göre belirlenmiştir. Bu nedenle köke bakarak yazmaya çalışmak yanlış sonuç verebilir.

Müzakere ile karıştırılanlar

Müzakere ile mutabakat sık karıştırılır, ancak anlamları farklıdır. Müzakere, bir konu üzerindeki görüşme ve pazarlık sürecini anlatırken; mutabakat, bu süreçten sonra taraflarca üzerinde anlaşılan sonucu ifade eder.

Ayrıca "müzakere" yerine günlük konuşmada "görüşme" ya da "pazarlık" gibi sözcükler kullanılabilir, ancak bunlar her bağlamda aynı anlamı taşımaz. Resmî ya da diplomatik bir metinde "müzakere" kelimesi daha uygun ve kesin bir karşılıktır.

Müzakere ile örnek cümleler

• İki ülke, sınır anlaşmazlığını çözmek için dört gün süren müzakerelere başladı.
• Maaş artışı konusundaki müzakerede sendika temsilcileriyle yönetim arasında uzlaşma sağlandı.
• Öğretmenler, ders programındaki değişiklikler üzerine okul müdürüyle uzun bir müzakere yaptı.
• Haberde, şirketin borç yapılandırması için bankayla yürütülen müzakerenin sonucu bildirildi.
• Romanın kahramanı, aşkını korumak için babasıyla sessiz ve yorucu bir müzakereye girer.