Elhamdülillah mı elhamdülilah mı?

Elhamdülillah neden böyle yazılır?

Elhamdülillah kelimesi Arapça “elḥamdu lillāh” ifadesinden Türkçeye geçmiştir. Arapça ifadede “el” belirtme edatı, “ḥamd” ise övgü ve şükür anlamına gelen kök, “lillāh” ise “Allah’a” anlamına gelen “li” edatı ile “Allah” kelimesinin birleşimidir. Türkçeye aktarılırken bu yapı korunmuş, Arapçadaki “ḥ” sesi Türkçede “h” ile karşılanmış ve ünlü uyumuna uygun biçimde “hamdü” olarak yazılmıştır.

Bu kelimenin yazımında asıl dikkat edilmesi gereken nokta “lillah” bölümüdür. Arapçadaki “lillāh” ifadesinde “l” harfi iki kez yer alır: önce “li” edatındaki “l”, sonra “Allah” kelimesindeki “l”. Türkçe yazımda da bu iki “l” korunur ve “elhamdülillah” biçiminde yazılır. Benzer şekilde “Allah” kelimesi de Türkçede “ll” ile yazılan bir sözcüktür; bu yüzden dini ifadelerde “maşallah”, “inşallah” gibi kalıplarda Arapçadan gelen “-allah” yapısı korunur ve yazımı değişmez.

Türkçede Arapçadan geçen birçok söz benzer biçimde uyarlanmıştır. Örneğin “inşallah” ve “maşallah” kelimeleri de Arapça kökenlidir ve Türkçe yazımda kısaltılmış biçimleriyle kullanılır. Yabancı kökenli bir sözü yazarken, sesini ve anlamını koruyan ama Türkçe yazım kurallarına uyan biçimi tercih etmek gerekir. Elhamdülillah da bu ilkeye göre “ll” ile yazılan ve ünlem olarak kullanılan bir sözcüktür.

Elhamdülillah nasıl akılda tutulur?

Kelimeyi “el” + “hamd” + “ü” + “lil” + “lah” parçalarına ayırarak düşünün: “lil” ve “lah” arasında iki “l” bulunur. “Allah” kelimesindeki çift “l” ile “li” edatındaki “l” birleşince yazımda iki “l” görülür.

“elhamdülilah” yanlışı neden yapılıyor?

En sık yapılan hata, ikinci “l” harfinin atlanarak “elhamdülilah” biçiminde yazılmasıdır. Bunun nedeni, kelimenin günlük konuşmada hızlı söylenmesi ve “lillah” kısmındaki çift “l” sesinin kulakta tek bir uzun “l” gibi algılanmasıdır. Yazarken de kelime sık kullanıldığı için göz, alışılmış kısa biçimi yakalayıp son bir harfi atlayabilir.

İkinci yaygın sorun, Arapçadaki ünlü sesinin farklı yazılmasıdır. Bazı kişiler “elhamdulillah” diye “ü” yerine “u” yazar. Türkçede yuvarlak ünlü uyumu gereği “hamdü” biçimi tercih edilir; bu nedenle “ü” kullanılması doğru yazımın parçasıdır.

Üçüncü olarak, kelimeyi Arapça harflerle ya da Latin alfabesine tam dökümle yazmaya çalışmak da yanlış biçimlere yol açabilir. Arapçadaki “ḥ” sesi ya da uzatma işaretleri Türkçede yazılmaz; bu yüzden “elhamdülillah” biçimindeki sadeleştirilmiş yazım esas alınır.

Elhamdülillah ile karıştırılanlar

Elhamdülillah ile “maşallah” ve “inşallah” arasında anlam ve kullanım açısından bir benzerlik vardır; üçü de Arapça kökenli, dinî bir bağlamda kullanılan ünlem niteliğindeki sözlerdir. Ancak anlamları farklıdır: elhamdülillah şükür bildirir, maşallah bir şeyi beğenme ya da nazardan korunma duygusunu anlatır, inşallah ise bir dileğin gerçekleşmesini Allah’a bağlar. Yazımda da bu kelimelerin her biri kendi biçimini korur ve birbirinin yazım kalıbına benzetilmemelidir.

Elhamdülillah ile örnek cümleler

• Sınavdan iyi bir notla çıkan öğrenci “elhamdülillah” diyerek sevincini paylaştı.
• Hastanedeki tedavi sürecinin olumlu seyrettiğini öğrenen aile, bu haberi duyunca elhamdülillah dedi.
• Yıllık raporun hedeflerin üzerinde tamamlandığını bildiren yazıda, ekip adına elhamdülillah ifadesine yer verildi.
• Yaşlı teyzesinin sağlığına kavuştuğunu öğrenen torun, telefonda sevinçle elhamdülillah dedi.
• Mahalledeki yardım kampanyasının hedefine ulaştığını anlatan köşe yazarı, “Elhamdülillah, dayanışma ruhumuz hâlâ canlı” diye yazdı.