Yine de mi yinede mi?

Yine de neden böyle yazılır?

Türkçede bitişik ya da ayrı yazım kararı, sözcüklerin kendi başına anlam taşıyıp taşımadığına ve birleşmenin sözcük yapısında kalıcılaşıp kalıcılaşmadığına bakılarak verilir. “Yine de” ifadesinde “yine” bir zarf, “de” ise bağlaç niteliğinde ayrı bir sözcüktür. İki sözcük birlikte tek bir karşıtlık anlamı taşısa da yazımda ayrı bırakılır.

Bu noktada “de”nin bulunma hâli ekiyle karıştırılması en sık görülen sorundur. “Evde”, “okulda” gibi örneklerde ek, isme bitişik yazılır. “Yine de”deki “de” ise bağımsız bir sözcüktür ve ayrı yazılır. Aynı durum “hem de”, “bir de”, “ama da”, “ne de” gibi ifadelerde de geçerlidir. Bu ifadelerin hepsinde “de” ayrı durur.

Ünsüz ve ünlü uyumu açısından da dikkat gerekir. “Yine” ince sesli bir sözcük olduğu için yanında “de” biçimi kullanılır; “yine da” yazımı ses uyumuna aykırıdır ve yanlıştır. Doğru biçim “yine de”dir.

Yine de nasıl akılda tutulur?

“Yine de”deki “de”, “hem de” ve “bir de” ifadelerindeki “de” ile aynı türdendir ve ayrı yazılır. Bu yüzden “yine” ile “de” arasındaki boşluğu, iki ayrı sözcüğü ayıran bir işaret gibi düşünebilirsiniz.

“yinede” yanlışı neden yapılıyor?

“Yinede” yazımı büyük ölçüde konuşma dilindeki kaynaşmadan kaynaklanır. Hızlı söylendiğinde “yine” ile “de” arasındaki boşluk duyulmaz ve iki sözcük tek bir kelime gibi algılanır. Bu algı yazıya da yansıyarak “yinede” biçimini doğurur.

İkinci neden, “de”nin bulunma hâli ekine benzemesidir. Okuyucu “-de” eki gördüğünde onu isme bağlı bir ek sanabilir ve “yinede”yi bitişik bir sözcük olarak yazabilir. Oysa burada “de” bağımsız bir sözcüktür ve bu yüzden ayrı yazılır.

Üçüncü neden de yazılı iletişimde hızlı yazmaktır. Mesajlaşmada boşluk tuşunun atlanması, “yinede” gibi yanlış birleşmelere yol açabilir.

Yine de ile karıştırılanlar

“Yine” tek başına “tekrar, bir kez daha” anlamına gelir: “Yine geldi.” gibi. “Yine de” ise karşıtlık bildirir ve “buna rağmen” anlamını taşır: “Yağmur yağıyordu, yine de yürüdük.” Bu iki kullanım aynı sözcüğün farklı işlevleridir; birincisinde “yine” tek başına durur, ikincisinde “de” ile birlikte karşıtlık kurar.

Bir diğer karışıklık, “evde” gibi bitişik yazılan bulunma hâli eki ile bağımsız “de” sözcüğü arasındadır. “Evde kaldık.” cümlesinde “-de” ek olduğu için bitişiktir; “Yine de kaldık.” cümlesinde ise “de” ayrı bir sözcüktür ve ayrı yazılır.

Yine de ile örnek cümleler

• Hava soğuktu, yine de sabah erkenden yürüyüşe çıktık.
• Teklifiniz ilgi çekici; yine de bütçe planını bir kez daha gözden geçirmemiz gerekiyor.
• Maç ertelenmiş olsa da, taraftarlar yine de stadyumun önünde toplandı.
• Konu zor olmasına rağmen öğrenciler yine de ödevlerini zamanında teslim etti.
• Yıllar geçmiş olsa da, o eski mektubu yine de saklamaya devam etti.