Ne var ki mi nevarki mi?

Ne var ki neden böyle yazılır?

Türkçede birden çok kelimeden oluşan bazı söz öbekleri, bileşenleri anlamını koruduğu ve sabit bir bağlama ifadesi olarak kalıplaşmadığı sürece ayrı yazılır. “Ne var ki” de bu gruptadır. Öbeğin ilk bölümü “ne var?” biçiminde bir soru kalıbıdır; ikinci bölüm olan “ki” ise burada bağlaç işlevindedir. Bu nedenle öbek, “ne var?” ile “ki” bağlacının bir araya gelmesinden oluşan ve tek bir bağlama görevi üstlenen bir yapıdır, ama yazımında yine de iki ayrı sözcük olarak görünür.

Burada en çok karıştırılan nokta, “-ki” ekinin bitişik yazılmasıdır. “Evdeki”, “dünkü”, “bugünkü” gibi kelimelerde “-ki” bir ektir ve ismin sonuna bitişik yazılır. “Ne var ki” içindeki “ki” ise bir ek değil, bağımsız bir bağlaçtır ve bitişik yazılmaz. Aynı mantıkla, aykırılık ya da karşıtlık bildiren başka öbekler de ayrı yazılır; örneğin “buna karşın”, “öte yandan” ve “bununla birlikte” bu türden ayrı yazılan ifadelerdir.

Sonuç olarak yazım kuralı şudur: öbeğin bileşenleri kendi anlamlarını taşıyor ve bağlaç “ki” ayrı bir sözcük olarak duruyorsa, “ne var ki” üç ayrı kelime olarak yazılır. Kaynaştırılmış bir biçim kullanmak, hem kelimenin yapısını hem de bağlaç görevini bozar.

Ne var ki nasıl akılda tutulur?

Cümleyi bir soru gibi düşünün: “Ne var?” ve arkasından gelen “ki” ayrı kelimelerdir. Yanlış yazımlarda ya “ki” “var”a yapışır ya da hepsi tek kelime olur; oysa bağlaç “ki” her zaman kendi başına durur.

“nevarki” yanlışı neden yapılıyor?

“Ne var ki” yanlış yazılırken en sık görülen hata, konuşma dilindeki hızlı telaffuzun yazıya taşınmasıdır. Günlük konuşmada “ne var ki” çoğu zaman tek bir akıcı ses bütünü gibi söylenir ve “ne” ile “var” arasındaki duraklama kaybolur. Bu yüzden bazı kişiler öbeği “nevarki” olarak yazar; yani üç kelimeyi tek bir sözcük gibi birleştirir.

İkinci yaygın yanlış olan “ne varki”de ise “ne var” kısmı ayrı tutulmuş, ama “ki” bağlacı “var”a bitiştirilmiştir. Bunun nedeni, “-ki” ekinin çok sık bitişik yazılmasının yazarda yanlış bir alışkanlık yaratmasıdır. Oysa burada “ki” bir ek değil, ayrı duran bir bağlaçtır.

Bu iki yanlış da öbeğin yapısını gözden kaçırmaktan doğar: ilk bölüm bir soru kalıbı, ikinci bölüm ise bağımsız bir bağlaçtır ve ikisi de kendi başına yazılır.

Ne var ki ile karıştırılanlar

En önemli karışıklık, bağlaç olan “ki” ile “-ki” ekinin farkıdır. “Ne var ki gelmeyeceğini söyledi” cümlesinde “ki” bağlaçtır ve “ne var ki” ayrı yazılır. “Dünkü toplantıya kimse gelmedi” cümlesinde ise “dünkü” bitişik yazılan bir sıfattır, çünkü “-ki” bir ektir.

Bir başka karışıklık, “ne var ki”nin anlamca “ancak” ve “fakat” ile yakın olmasından doğar. Bu sözcükler de aykırılık bildiren bağlaçlardır, ama yazım kuralları birbirinden farklıdır. “Ancak” ve “fakat” tek kelime olarak yazılırken, “ne var ki” üç kelimelik bir öbektir ve ayrı yazılır.

Ne var ki ile örnek cümleler

• Hafta sonu piknik planımız vardı; ne var ki hava bozunca evde kalmak zorunda kaldık.
• Teklifinizi dikkatle inceledik, ne var ki bütçe kısıtları nedeniyle bu aşamada onaylayamıyoruz.
• Yetkililer bölgedeki çalışmaların tamamlandığını açıkladı; ne var ki bazı mahallelerde elektrik kesintileri sürüyor.
• Öğrenciler konuyu iyi kavramıştı; ne var ki sınavda dikkatsizlik yüzünden birkaç soruyu yanlış cevapladılar.
• Yıllarca bu şehirden uzak kaldı; ne var ki çocukluk sokakları her gece rüyalarına girerdi.