Milletvekili mi millet vekili mi?

Milletvekili neden böyle yazılır?

Türkçede iki ya da daha fazla sözcük birleşerek tek bir kavramı karşılıyorsa birleşik isim oluşur ve bu tür kelimeler yazımda bitişik yazılır. Milletvekili de millet ve vekil sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuş, tek bir görev adını gösteren bir isimdir. Anlam bakımından 'millet' ve 'vekil' ayrı ayrı düşünülmez; bütün olarak Anayasa'ya göre meclise seçimle giren kişiyi karşılar.

Aynı mantıkla bitişik yazılan başka örnekler de vardır: başbakan, dışişleri ve ağaçkakan gibi kelimeler tek bir kavramı adlandırdığı için bitişik yazılır. Buna karşılık Büyük Millet Meclisi gibi bir kurumun adı, kurum adı olarak ayrı yazılır; bu da birleşik isimle kurum adı arasındaki farkı gösterir.

Milletvekili kelimesi ek de alabilir: milletvekilleri çoğul, milletvekilliği ise görev anlamında kullanılır. Ekler bitişik yazımı değiştirmez; kelime kökü bütün hâlleriyle tek parça olarak kalır.

Milletvekili nasıl akılda tutulur?

Milletvekili 'millet' ile 'vekil' kelimelerinin birleşmesidir; vekil de birinin adına karar veren, onu temsil eden kişi demektir. Tek bir kişi tipini adlandırdığı için iki parça yan yana bitişir.

“millet vekili” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım millet vekili, iki sözcüğün kendi başlarına anlamlı olmasından ve 'milletin vekili' gibi bir tamlama düşüncesinden kaynaklanır. Konuşmada 'millet' ile 'vekili' arasında kısa bir duraklama olduğu için bu ayrım yazıya da taşınır.

Ancak bu kelime bir tamlama değil, sabitleşmiş bir unvan ve meslek adıdır. Kişi bu adla anıldığında zihinde tek bir kavram oluşur. Yazımda iki parça olarak görülmesi, kelimenin birleşik yapısını gözden kaçırmaya yol açar.

Bir diğer yanılgı, 'milletvekili' kelimesinin ayrı yazılan 'millet meclisi' ifadesine benzetilmesidir. Millet meclisi bir kurum adıdır ve bu yüzden ayrı yazılır; milletvekili ise o kurumdaki kişiyi gösterdiği için bitişik yazılır.

Milletvekili ile karıştırılanlar

En sık karışan biçim millet meclisi ifadesidir. Millet meclisi ayrı yazılan bir kurum adıdır ve yasama görevini yürüten kuruluşu gösterir; milletvekili ise o kuruluşa seçilen tek bir kişidir. 'Ahmet Bey, Büyük Millet Meclisi'ne seçilerek milletvekili oldu' cümlesinde kurum ayrı, kişi bitişik yazılır.

Bir diğer karışıklık, temsil anlamıyla ilgili vekil ve vekâlet kelimeleri arasındadır. Vekil kişiyi, vekâlet ise bu kişiye verilen temsil yetkisini ya da görevini anlatır. Bu nedenle milletvekilliği kelimesi, kişinin görevini adlandıran biçim olarak ayrı bir anlam taşır.

Milletvekili ile örnek cümleler

• Komşumuz geçen hafta seçilen milletvekilinin ilk konuşmasını televizyondan izledi.
• Toplantı tutanağında milletvekilleri ile bakanlık yetkililerinin ortak görüşmesi yer almaktadır.
• Yeni dönemde milletvekillerinin yasa teklifi hazırlama sürecine ilişkin ayrıntılar kamuoyuyla paylaşıldı.
• Ders kitabında milletvekilinin Anayasa'daki görevleri ve seçilme koşulları ayrıntılı biçimde anlatılmaktadır.
• Romanın kahramanı, köyüne dönüp bir gün milletvekilliği yapacağı hayaliyle yıllarca çalıştı.