Bu sefer mi busefer mi?

Bu sefer neden böyle yazılır?

Türkçede iki sözcüğün birleşik sayılıp sayılmayacağı, ortaya çıkan anlama ve sözcüklerin yapısına bağlıdır. 'Bu sefer' bir işaret sözcüğü ('bu') ile bir isimden ('sefer') oluşan ve birlikte zarf görevi üstlenen bir sözcük grubudur. Bu tür gruplar birleşik kelime sayılmadığı için ayrı yazılır. Aynı mantıkla 'bu kez', 'bu defa', 'o sefer', 'ilk sefer' ve 'son sefer' gibi ifadeler de ayrı yazılır.

Bitişik yazımın tek başına bir kural olmadığını da belirtmek gerekir. 'Bugün', 'bundan' ya da 'bunun' gibi sözcükler zamanla kaynaşmış ve tek kelime hâline gelmiş örneklerdir; 'bu sefer' ise bu kaynaşmayı göstermez, her iki sözcük de kendi anlamını korur. Bu nedenle kelimenin yazımını ezbere değil, iki sözcüğün birlikte anlam taşıyıp taşımadığına bakarak kontrol etmek yararlıdır.

Sözcük çekimli biçimlerinde de ayrı yazım korunur: 'bu seferki' (sıfat olarak), 'bu sefere' ve 'bu seferden' gibi kullanımlarda da 'bu' ve 'sefer' arasında boşluk bulunur.

Bu sefer nasıl akılda tutulur?

'Bu sefer' yerine 'bu kez' ya da 'bu defa' koyabiliyorsan, cümle anlamını koruyorsa 'bu sefer' ayrı yazılır. Kelimenin içindeki 'sefer' sözcüğü tek başına da 'kez, defa' anlamında kullanılabildiği için her iki parçayı da ayrı tutmak mantıklıdır.

“busefer” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazım 'busefer' çoğunlukla söyleyişten kaynaklanır. Konuşurken 'bu' ve 'sefer' arasında belirgin bir duraklama olmadığı için iki sözcük tek bir ses dizisi gibi algılanır ve yazıda da birleşik gösterilir. Hızlı yazım sırasında boşluğun atlanması da bu eğilimi güçlendirir.

Bir başka neden, 'bu' sözcüğünün kısa ve sık kullanılan bir işaret sözcüğü olmasıdır. Sık tekrarlanan kısa sözcükler çoğu zaman ilk sözcükle birlikte yazılma eğilimindedir; 'bu kez' ya da 'bu defa' gibi benzer zarfların da zaman zaman bitişik yazıldığı görülür. Bu örüntünün 'bu sefer' için de geçerli sanılması yanlışın yaygınlaşmasına yol açar.

Bu sefer ile karıştırılanlar

'Sefer' sözcüğü, 'bu sefer' dışında 'vapur seferi' ya da 'uçuş seferi' gibi kullanımlarda 'yolculuk, düzenli gidiş-geliş' anlamında da geçer. Bu kullanımda 'sefer' bir isimdir ve 'Yarınki sefer iptal edildi.' örneğinde olduğu gibi tek başına kullanılır; zarf görevi taşımaz. 'Bu sefer' ise 'bu kez' anlamındaki zarf grubudur, yani bu kullanımda 'sefer' sözcüğünün yolculuk anlamı değil, 'kez' anlamı öne çıkar.

Bir diğer karışıklık, 'bu seferki' biçimindedir. 'Bu seferki toplantı çok verimliydi.' cümlesinde 'bu seferki' sıfat tamlaması olarak kullanılır ve yine ayrı yazılır. Zarf ile sıfat arasındaki bu geçiş, ekin ve cümledeki işlevin farklı olmasından kaynaklanır; yazımı değiştirmez.

Bu sefer ile örnek cümleler

• Bu sefer sınavı geçmeyi başardım, çünkü bu kez düzenli çalıştım.
• Bu sefer teslim tarihini kaçırmayacağımızı müşteriye yazılı olarak bildirdik.
• Yetkililer, bu seferki açıklamada önceki raporlardaki eksikliklerin giderildiğini duyurdu.
• Bu sefere kadar yalnızca dinlemekle yetinmiştim; bu kez söz almaya karar verdim.
• Bu sefer sonbahar yağmurları erken geldi ve yamaçlardaki çiçekler bir gecede açtı.