Bu arada mı buarada mı?

Bu arada neden böyle yazılır?

“Bu arada” bir zarf öbeğidir: “bu” işaret sözcüğü, “arada” ise “ara” sözcüğünün bulunma hâlidir. Türkçede işaret sözcüğüyle kurulan ve birlikte tek bir zarf anlamı taşıyan bu tür yapılar genellikle ayrı yazılır. Bu yüzden “bu arada”yı tek kelime gibi bitiştirmek, TDK’nın ayrı yazım kuralına aykırı olur.

Aynı kurala uyan başka örnekler: “bu yüzden”, “her zaman”, “bir daha”, “öte yandan”, “bu sebeple”. Bu ifadelerin her birinde sözcükler kendi anlamını koruyarak yan yana gelir ve birlikte bir zarf ya da bağlaç işlevi görür. Ayrı yazım, sözcüklerin hâlâ ayrı birer kelime olarak algılandığını gösterir.

Bitişik yazılan sözcüklerle karıştırılmaması gerekir. “Bugün” ya da “yalnız” gibi sözcükler birleşik ve tek bir kelime olarak yerleşmiştir; bunların ayrı yazılması yanlıştır. “Bu arada” ise bu gruba girmez; sözlükte tek bir madde olarak yer alsa da yazımı ayrı kalır.

Bu arada nasıl akılda tutulur?

“Bu arada” ifadesinde “bu” kendi başına bir işaret sözcüğüdür ve “arada” da kendi başına bir sözcüktür; ikisini ayırmak, “bu süre içinde” anlamını hatırlamanın kolay yolu olur. Cümlede “bu” yerine “o” koyduğunuzda “o arada” diyebiliyorsanız, iki sözcük yine ayrı yazılır.

“buarada” yanlışı neden yapılıyor?

Yanlış yazımın temel nedeni hızlı konuşmada iki sözcüğün birbirine kaynaşması ve kelimelerin yazıda da tek parça gibi görülmesidir. “Bu arada” ifadesi sık kullanıldığı için “buarada” biçimi kulağa tanıdık gelebilir ve yazarken kelime sınırları silinebilir.

Bir başka etken, “buraya”, “burada” gibi bitişik yazılan tanıdık sözcüklere benzetmektir. “Burada” bitişiktir, bu yüzden “bu arada” da bitişik yazılmalı gibi bir düşünce oluşabilir. Oysa “burada” tek bir sözcük olarak yerleşmiş bir yer zarfıdır; “bu arada” ise iki sözcüğün birleşimidir.

Çevrimiçi mesajlaşma ve hızlı not alma alışkanlığı da boşluğun atlanmasına yol açar. Ekranda hızla yazılan metinlerde boşluk tuşunun ihmal edilmesi bu hatanın sık görülen nedenlerindendir.

Bu arada ile karıştırılanlar

“Arada” tek başına da kullanılan bir zarftır ve “aralarında, ortada” anlamına gelir: “Aramızda arada bir sır var.” Burada “bu” yoktur, bu yüzden yalnızca “arada” yazılır. “Arada bir” öbeği ise “zaman zaman, ara sıra” anlamındadır: “Arada bir uğrar.”

Bu iki kullanım ile “bu arada” birbirine karıştırılmamalıdır. “Bu arada” bir süre ya da bir konuşmanın araya girmesi anlamında kullanılır: “Bu arada yemek de hazır oldu.” Cümledeki anlama bakarak hangisinin gerektiği kolayca anlaşılır.

Bu arada ile örnek cümleler

• Toplantı yirmi dakika sürdü; bu arada kahveler hazırlandı.
• Bu arada, geçen haftaki teklifle ilgili yanıt geldi mi diye sormak istedim.
• Proje ekibi test aşamasını tamamlarken bu arada dokümantasyon da güncellendi.
• Okul yönetimi, bu arada alınan kararların eğitim kurullarında görüşüleceğini açıkladı.
• Hikâyenin kahramanı yolculuğa çıkmış, bu arada köydeki herkes onun dönüşünü beklemeye başlamıştı.